- - http://wydawnictwopodziemne.com -

Odpowiedź na Ankietę Mackiewiczowską

Posted By admin On 27 kwiecień 08 @ 6:05 In Daniel Paczkowski | No Comments

1. Po raz pierwszy z nazwiskiem Józefa Mackiewicza zetknąłem się czytając „Dzienniki” Stefana Kisielewskiego. O ile pamiętam, Kisielewski skomentował ukazanie się dwóch książek Mackiewicza: „Nie trzeba głośno mówić” i „W cieniu krzyża”. Komentarze można było odebrać ambiwalentnie. Z jednej strony Kisielewski zarzucał Mackiewiczowi zbytni radykalizm poglądów, ich nierealność, z drugiej strony, mam wrażenie przyznawał mu rację. „Dzienniki” czytałem 12 lat temu. Wcześniej o nazwisku Józefa Mackiewicza nic nie słyszałem. Świadczy to być może o mojej ignorancji, ale i o jakości nauczania w PRLu w latach 80- tych. Pierwszą książką, jaką przeczytałem było „Nie trzeba głośno mówić”. Tak mnie wciągnęła, że pewnego letniego dnia 2000 roku poświęciłem na nią całą noc w pociągu, podczas podróży do Budapesztu. Zrobiła na mnie ogromne wrażenie z dwóch powodów: przedstawiała wydarzenia wojenne na Kresach, o których nie miałem w ogóle pojęcia. Poza tym świat przedstawiony był bardzo różnorodny, a język powieści potoczysty. Wtedy już wiedziałem, że do książek Mackiewicza sięgnę nie raz.

2. Trudno mi ocenić na ile twórczość Mackiewicza miała wpływ na myślenie i poczynania jemu współczesnych. Mogę wnioskować na podstawie znanych faktów z biografii Mackiewicza oraz wypowiedzi w jego książkach. Antykomunizm w wydaniu Mackiewicza był chyba zbyt radykalny do przyjęcia dla zdecydowanej większości społeczeństwa. Większość oczekiwała jakiegokolwiek wyzwolenia, nie zdając sobie sprawy z istoty zagrożenia sowieckiego albo je bagatelizując, albo nie widząc innego wyjścia. Podobnie było z ideą krajową. Jak można się przekonać, czytając książkę „Prawda w oczy nie kole”, nie zdobyła ona wielu zwolenników ani na Wileńszczyźnie, ani na Litwie kowieńskiej. Podobnie było później z krytyką Watykanu. Poglądy autora książek „W cieniu krzyża” i „Watykan w cieniu czerwonej gwiazdy” w ogóle nie znalazły odbicia w społeczeństwie. Na pewno drażniły zbyt wielu. W tym sensie Józef Mackiewicz był ideowym samotnikiem.

3. Wiele poglądów formułowanych przez Mackiewicza nie straciło na aktualności. Choćby idea krajowa. Czy współpraca państw środkowoeuropejskich, włączając w to Gruzję nie jest formułowana jako konieczność przez niektóre środowiska polityczne, jako przeciwwaga dla wpływów niemieckich z jednej, a rosyjskich z drugiej strony? Jest to moim zdaniem rozwinięcie idei krajowej w warunkach dzisiejszych. Mackiewicz uważał komunizm za największe zło i twierdził, że pokonać je można tylko w walce. Czy podobnej metody nie spróbował Ronald Reagan, prezydent USA zwiększając nakłady na zbrojenia, czyli prowadząc wojnę z ZSRR, metodami właściwymi dla swoich czasów? W ten sposób doprowadził do upadku ZSRR.


Article printed from : http://wydawnictwopodziemne.com

URL to article: http://wydawnictwopodziemne.com/2008/04/27/odpowiedz-na-ankiete-mackiewiczowska-3/

Copyright © 2007 . All rights reserved.