Najnowsze komentarze

III Ankieta Wydawnictwa Podziemnego

Dziecko w szkole uczy się fałszowanej historii od Piasta do równie sfałszowanego Września i dowie się, że obrońcą Warszawy był nie jakiś tam Starzyński, ale komunista Buczek, który wyłamał kraty „polskiego faszystowskiego” więzienia, by na czele ludu stolicy stanąć do walki z najeźdźcą. – Tak w roku 1952 Barbara Toporska opisywała ówczesny etap bolszewizacji Polski.

Przyjmijmy, na potrzeby niniejszej ankiety, że był to opis pierwszego etapu bolszewizacji, klasycznego w swoim prostolinijnym zakłamaniu. Kolejny etap nastąpił szybko, zaledwie kilka lat później, gdy – posługując się przykładem przytoczonym przez Barbarę Toporską – w kontekście obrony Warszawy wymieniano już nie tylko komunistę Buczka, ale także prezydenta Starzyńskiego (i to z największymi, bolszewickimi honorami). Przyszedł w końcu także moment, gdy komunista Buczek albo znikł z kart historii, albo też przestał być przedstawiany w najlepszym świetle – jeszcze jeden, mocno odmieniony okres.

Mamy tu zatem dynamiczne zjawisko bolszewizmu i szereg nasuwających się pytań. Ograniczmy się do najistotniejszych, opartych na tezie, że powyższe trzy etapy bolszewizacji rzeczywiście miały i mają miejsce:

1. Wedle „realistycznej” interpretacji historii najnowszej utarło się sądzić, że owe trzy etapy bolszewickiej strategii są w rzeczywistości nacechowane nieustającym oddawaniem politycznego pola przez bolszewików. Zgodnie z taką wykładnią, historię bolszewizmu można podzielić na zasadnicze okresy: klasyczny, ewoluujący, upadły. Na czym polega błąd takiego rozumowania?

2. Jak rozumieć kolejno następujące po sobie okresy? Jako etapy bolszewizacji? Jako zmiany wynikające z przyjętej strategii, czy ze zmiennej sytuacji ideowej i politycznej, czy może trzeba wziąć pod uwagę inne jeszcze, niewymienione tu czynniki?

3. Trzy etapy i co dalej? Czy trzecia faza spełnia wszystkie ideowe cele bolszewizmu, czy wręcz przeciwnie – jest od realizacji tych celów odległa? Czy należy spodziewać się powrotu do któregoś z wcześniejszych etapów, a może spektakularnego etapu czwartego lub kolejnych?

Zapraszamy do udziału w naszej Ankiecie.

II Ankieta Wydawnictwa Podziemnego

Dorobek pisarzy i publicystów mierzy się nie tyle ilością zapisanych arkuszy papieru, wielkością osiąganych nakładów, popularnością wśród współczesnych czy potomnych, poklaskiem i zaszczytami, doznawanymi za życia, ale wpływem jaki wywierali lub wywierają na życie i myślenie swoich czytelników. Wydaje się, że twórczość Józefa Mackiewicza, jak żadna inna, nadaje się do uzasadnienia powyższego stwierdzenia. Stąd pomysł, aby kolejną ankietę Wydawnictwa poświęcić zagadnieniu wpływu i znaczenia twórczości tego pisarza.

Chcielibyśmy zadać Państwu następujące pytania:

1. W jakich okolicznościach zetknął się Pan/Pani po raz pierwszy z Józefem Mackiewiczem?
Jakie były Pana/Pani refleksje związane z lekturą książek Mackiewicza?

2. Czy w ocenie Pana/Pani twórczość publicystyczna i literacka Józefa Mackiewicza miały realny wpływ na myślenie i poczynania jemu współczesnych? Jeśli tak, w jakim kontekście, w jakim okresie?

3. Czy formułowane przez Mackiewicza poglądy okazują się przydatne w zestawieniu z rzeczywistością polityczną nam współczesną, czy też wypada uznać go za pisarza historycznego, w którego przesłaniu trudno doszukać się aktualnego wydźwięku?

Serdecznie zapraszamy Państwa do udziału.

Ankieta Wydawnictwa Podziemnego

1. W tak zwanej obiegowej opinii egzystuje pogląd, że w 1989 roku w Polsce zainicjowany został historyczny przewrót polityczny, którego skutki miały zadecydować o nowym kształcie sytuacji globalnej. Jest wiele dowodów na to, że nie tylko w prlu, ale także innych krajach bloku komunistycznego, ta rzekomo antykomunistyczna rewolta była dziełem sowieckich służb specjalnych i służyła długofalowym celom pierestrojki. W przypadku prlu następstwa tajnego porozumienia zawartego pomiędzy komunistyczną władzą, koncesjonowaną opozycją oraz hierarchią kościelną, trwają nieprzerwanie do dziś. Jaka jest Pana ocena skutków rewolucji w Europie Wschodniej? Czy uprawniony jest pogląd, że w wyniku ówczesnych wydarzeń oraz ich następstw, wschodnia część Europy wywalczyła wolność?

2. Nie sposób w tym kontekście pominąć incydentu, który miał miejsce w sierpniu 1991 roku w Moskwie. Czy, biorąc pod uwagę ówczesne wydarzenia, kolejne rządy Jelcyna i Putina można nazwać polityczną kontynuacją sowieckiego bolszewizmu, czy należy raczej mówić o procesie demokratyzacji? W jaki sposób zmiany w Sowietach wpływają na ocenę współczesnej polityki międzynarodowej?

3. Czy wobec rewolucyjnych nastrojów panujących obecnie na kontynencie południowoamerykańskim należy mówić o zjawisku odradzania się ideologii marksistowskiej, czy jest to raczej rozwój i kontynuacja starych trendów, od dziesięcioleci obecnych na tym kontynencie? Czy mamy do czynienia z realizacją starej idei konwergencji, łączenia dwóch zantagonizowanych systemów, kapitalizmu i socjalizmu, w jeden nowy model funkcjonowania państwa i społeczeństwa, czy może ze zjawiskiem o zupełnie odmiennym charakterze?

4. Jakie będą konsekwencje rozwoju gospodarczego i wojskowego komunistycznych Chin?

5. Już wkrótce będzie miała miejsce 90 rocznica rewolucji bolszewickiej w Rosji. Niezależnie od oceny wpływu tamtych wydarzeń na losy świata w XX wieku, funkcjonują przynajmniej dwa przeciwstawne poglądy na temat idei bolszewickiej, jej teraźniejszości i przyszłości. Pierwszy z nich, zdecydowanie bardziej rozpowszechniony, stwierdza, że komunizm to przeżytek, zepchnięty do lamusa historii. Drugi stara się udowodnić, że rola komunizmu jako ideologii i jako praktyki politycznej jeszcze się nie zakończyła. Który z tych poglądów jest bardziej uprawniony?

6. Najwybitniejszy polski antykomunista, Józef Mackiewicz, pisał w 1962 roku:

Wielka jest zdolność rezygnacji i przystosowania do warunków, właściwa naturze ludzkiej. Ale żaden realizm nie powinien pozbawiać ludzi poczucia wyobraźni, gdyż przestanie być realizmem. Porównanie zaś obyczajów świata z roku 1912 z obyczajami dziś, daje nam dopiero niejaką możność, choć oczywiście nie w zarysach konkretnych, wyobrazić sobie do jakiego układu rzeczy ludzie będą mogli być jeszcze zmuszeni 'rozsądnie' się przystosować, w roku 2012!

Jaki jest Pana punkt widzenia na tak postawioną kwestię? Jaki kształt przybierze świat w roku 2012?




Jak powszechnie wiadomo, Józef Mackiewicz był wybitnym znawcą zbrodni katyńskiej. Opracował na zlecenie Biura Studiów II korpusu, oryginalny tekst tomu Zbrodnia katyńska w świetle dokumentów. Następnie napisał „bardziej potoczystą wersję własnej książki” pt. Zbrodnia w lesie katyńskim, która ukazała się w wielu językach świata. Poświęcił Katyniowi z górą 50 artykułów, listów i notatek (na marginesie, opracowanie J Trznadla pt. Katyń, Warszawa 1997, podaje wybór niektórych tekstów z „Katyniem” w tytule jako bibliografię publikacji katyńskich). W znacznej części swoich wypowiedzi na temat zbrodni katyńskiej, Mackiewicz koncentrował się na obnażaniu fałszywości sowieckiej wersji wydarzeń, a także na fałszu rzekomo „nowych” dowodów, na obalaniu wciąż pojawiających się „nowych” hipotez. Sprawcy zbrodni byli od dawna znani ponad wszelką wątpliwość i zamieszanie wokół Katynia było im na rękę.

W 1947 roku, pisał w artykule Ostrożnie z wiadomościami o Katyniu w Lwowie i Wilnie:

„Czynniki sowieckie, słusznie oceniając sytuację, postanowiły za wszelką cenę nie dopuścić, aby poszlaki przeistoczyły się w dowody. W tym celu, począwszy do momentu wykrycia zbrodni, to znaczy od roku 1943, umyślnie wytwarzały wokół sprawy Katynia chaos, wprowadzając własne, ale jednocześnie popierając wszystkie inne wersje, podsycając je i rozdmuchując te spośród nich zwłaszcza, które się na wzajem wykluczały, przeciwstawiały, przeczyły jedna drugiej itd. W ten sposób, ludzie, którzyby chcieli dojść prawdy, zaplątywali się w sieć nieraz najbardziej bzdurnych relacji, a w rezultacie szeroka opinja publiczna nabierała przekonania, że: ‘Sprawa daleka jest jeszcze od ostatecznego jej wyświetlenia…’. Właśnie o wywołanie takiego wrażenia chodzi bolszewikom najbardziej.”

Mackiewicz twierdził z naciskiem, że nie wolno wdawać się w polemiki z bolszewicką propagandą, bo już sama próba przekonania jest niebezpiecznym kompromisem:

„Propagandy bolszewickiej ani przelicytować, ani przekonać nie można. A każda nawet próba w tym kierunku jest niebezpiecznym kompromisem, który może doprowadzić na krawędź równi pochyłej. (…) Bolszewicy powiedzieć mogą absolutnie wszystko, co chcą, i żadne dowody ani argumenty nie są im potrzebne. (…) Propagandy tego rodzaju nie obowiązują żadne logiczne, bodaj najprymitywniejsze rygory.” Pierwsza bolszewicka książka o Katyniu, (Wiadomości 28/1952)

W artykule Tajemnica szwedzkiego dossier (Wiadomości, 41/1949) wskazuje, jak zacytowanie najbłahszej, bezwartościowej wzmianki, nadaje jej walor źródła:

„Przeciwko ujawnieniu prawdy działa z jednej strony sprzysiężenie kłamstwa sowieckiego, któremu istotnie odpowiada milczenie na Zachodzie, ale też inne sprzysiężenie, mianowicie ludzi mącących wodę, a przez to świadomie lub nieświadomie działających również na korzyść sprawców zbrodni, którym zależy na ukryciu prawdy.”

W kolejnym artykule, tym razem napisanym z górą ćwierć wieku później, Tajemnica Archiwum Mińskiego NKWD (Wiadomości 35/1975) wraca do tego samego tematu:

„Jasność ‘Sprawy Katynia’ zaciemnia nie tylko błąkająca się po gazetach świata fałszywa liczba trupów znalezionych w Katyniu, ale też chroniczne ‘rewelacje’ różnych amatorów-oszustów. Skwapliwa naiwność, z jaką drukowane są te fałsze, znakomicie sprzyja myleniu, i wprowadza w błąd opinię publiczną.”

„Naturalnie łatwo byłoby wystąpić z tezą, że wszystkie te fałszerstwa, stwarzające wokół Katynia atmosferę chaosu i sprzeczności, kierowane są centralnie przez jakąś prowokacyjną instancję sowiecką. Ale przekonany jestem, że tak nie jest. Znając słabość ludzką do łowienia ryb w zamąconej wodzie, do ważniactwa, do osobistego rozgłosu, tłumaczą się one w sposób bardziej prosty i naturalny. Choć niewątpliwie działają na korzyść sowiecką i mogą czynić wrażenie prowokacji.”

„Zaprzeczenie stwarza jedynie sporność sprawy” – tłumaczył Tadeusz Zakrzewski w Drodze donikąd i Mackiewicz starał się trzymać tej zasady. Jestem głęboko przekonany, że z tego właśnie powodu ograniczał do absolutnego minimum swoje wypowiedzi w tzw. „sprawie Mackiewicza”. Nie było nigdy żadnej sprawy, istniała wyłącznie „fama”, która rozpoczęła się od osobistych niechęci pomiędzy środowiskami dwóch wileńskich gazet: Słowa i Kuriera Wileńskiego. Pisał o tym znakomicie Wacław Lewandowski we wstępie do Wileńskiej powieści kryminalnej, więc nie będę tego tu powtarzał. Dość powiedzieć, że samozwańcza „elita wileńska”, wyśmiewana przez Słowo, przerodziła się z czasem w Biuro Informacji i Propagandy AK, i tak jak postawiła przed „sądem obywatelskim” karykaturzystę Słowa, podobnie pragnęła postawić „pod pręgierzem” Józefa Mackiewicza, zarówno podczas wojny w Wilnie, jak na emigracji. Żeby nie wyjść na idiotów, musieli oskarżyciele mącić wodę latami, bezustannie – ale nie udało się. Wyszli na idiotów. Zapisano już tysiące stron na temat rzekomej „sprawy Mackiewicza”, a żadnej sprawy nie ma. Jestem nawet zdania, po przeczytaniu materiału zebranego przez Boleckiego, że AK nigdy nie wydała na Mackiewicza wyroku śmierci (pisałem o tym obszerniej tu).

Ale po co w takim razie przywołuję sprawę Katynia? Jest przecież jasna. Po co przypominam tzw. „sprawę Mackiewicza”, skoro w moim przekonaniu nie istnieje? Czyż nie przyczyniam się w ten sposób do dalszego mącenia przejrzystej wody, żeby zasiąść z wędką w ręku i zaspokoić ludzką słabość? Czynię to dlatego, żeby wskazać na pewną analogię z „drugą sprawą Mackiewicza”, tj. od lat trwającą nagonką na prawowitego wydawcę spuścizny pisarza, panią Ninę Karsov. Prym w nagonce wiodło początkowo czterech publicystów: Orłoś, Odojewski, Trznadel i Eberhardt, ale ostatnimi czasy Orłoś, być może zażenowany antysemickimi podtekstami napaści, mniej zabierał głos. Nie obawiajmy się jednak, dość jest w Polsce antysemitów, którzy z chęcią zastąpią Orłosia w „bandzie czterech”!

Woda „drugiej sprawy Mackiewicza” jest zupełnie klarowna. Tak samo jak w wypadku mordu katyńskiego, nie może być żadnych wątpliwości, co do stanu faktycznego; tak samo jak w sprawie rzekomej kolaboracji Mackiewicza, trzeba się natrudzić, żeby zmącić przejrzyste wody faktów. „Sprawa” wygląda tak: Józef Mackiewicz przekazał prawa autorskie swej żonie, a Barbara Toporska wieloletniemu wydawcy dzieł obojga, Ninie Karsov. A zatem w 1985 roku prawa przeszły w ręce wydawcy – zdawałoby się, nic w tym nadzwyczajnego – ale też nikt inny ich nie chciał. Mackiewicz był nadal trefny, nielubiany na emigracji (warto tu przypomnieć relacje z pogrzebu!), nieznany w prlu, torpedowany przez tuzów podziemia zdominowanego przez lewicę. A jednak w ciągu najbliższych paru lat, rozpoczął się osławiony „festiwal wydawniczy” Mackiewicza, kiedy to wydawnictwa podziemne nie mogły nadążyć z zaspokojeniem zapotrzebowania na jego książki. Tak się składa, że ja także wydawałem Józefa Mackiewicza w podziemiu i, o ile pamięć mnie nie myli, to Halina Mackiewiczówna nie miała z tym nic wspólnego. Zarówno książki (jak konkretna pomoc w postaci sprzętu) przychodziły do nas z Londynu, od Wydawnictwa Kontra. Nie wiedzieliśmy wówczas, że pomoc ta pochodzi z własnej kieszeni wydawcy, ale wiedzieliśmy doskonale, że nie my jedyni taką pomoc otrzymaliśmy. Po 1989 roku nagle nie trzeba było dokładać – a może nawet dałoby się zarobić – i wtedy dopiero pojawili się konkurenci do praw. Sprawa była jasna, należało więc najpierw zmącić przejrzyste wody. Pojawiła się zatem seria mętnych wypowiedzi ze strony bandy czterech, że Józef Mackiewicz nic tylko czekał na Magdalenkę; że przewidział upadek komunizmu w rozmowach między koncesjonowaną opozycją i tajną policją; że ludzie pokroju Mazowieckiego, Michnika czy Wałęsy mogli stworzyć coś, co Mackiewicz nazwałby Wolną Polską. Można i tak wielbić pisarza.

„Znając słabość ludzką do łowienia ryb w zmąconej wodzie, do ważniactwa, do osobistego rozgłosu” (żeby raz jeszcze przywołać słowa Mackiewicza), a przy jednoczesnym braku jakichkolwiek rzeczowych zarzutów przeciwko wydawcy oraz jednoczesnej nieukrywanej antypatii do prawowitej właścicielki praw autorskich, „ważniacy” z bandy czterech musieli prędko wystąpić z jakimś oskarżeniem, niemniej groteskowym niż insynuacje pod adresem Mackiewicza. I tak otrzymaliśmy: „Karsov zabiła pisarza!” Nie zamierzam honorować bandy czterech polemiką. Uczynił to przed laty Bolecki w Tygodniku Powszechnym (34/00) w artykule pt. Józef Mackiewicz – pisarz przemilczany, gdzie rozprawił się z absurdalnym zarzutem „blokowania Mackiewicza”, z rzekomą „nieobecnością” pisarza. Wskazał także, iż zamiast debaty nad spuścizną autora Zwycięstwa prowokacji, Odojewski, Eberhardt et al. wolą debatować niepodważalne prawa autorskie. Wydaje mi się jednak, że Bolecki nie docenił, prawdziwych motywów bandy czterech. Oddajmy mu głos: „W tekstach Włodzimierza Odojewskiego powracają opinie i argumenty zawarte w publikacjach Grzegorza Eberhardta (przede wszystkim w artykule Zbyt długa nieobecność, Rzeczpospolita z 3-4 VII 1999). Eberhardt z kolei powtarzał podobny pogląd Jacka Trznadla (wyrażony przed laty na łamach Życia Warszawy)” –widzimy tu mechanizm sprzężenia zwrotnego: podnoszenie najbłahszych idiotyzmów do waloru źródła czyli „jeśli powtórzyć kłamstwo wiele razy, to wielu uwierzy”.

Sama nagonka nigdy nie zaspokaja naganiaczy, ale mieli przecież do czynienia z prawomocnym testamentem. Jak obalić testament Barbary Toporskiej? A ot, dlaczegóż by nie zasugerować, że Józef Mackiewicz, dla którego prawda była wszystkim, kłamał całe życie, bo Barbara Toporska nie była jego żoną. Można i tak dbać o pamięć pisarza, którego się rzekomo wielbi.

Nikt nie położył tyle zasług dla ochrony dzieła Józefa Mackiewicza, co Nina Karsov. Nikt nie włożył tyle wysiłku w szukanie jego tekstów dosłownie na czterech kontynentach, w drobiazgowe sprawdzanie każdego szczegółu bibliograficznego zapisu. Nina Karsov odkryła teksty Mackiewicza, o których istnieniu sam autor zapomniał, odnalazła broszury Prawda w oczy nie kole i Optymizm nie zastąpi nam Polski powszechnie uważane za zaginione. Wydanie Buntu rojstów jest rewelacją dla każdego miłośnika Mackiewiczowskiej prozy. I cóż ją spotyka? „Bolszewicy powiedzieć mogą absolutnie wszystko, co chcą, i żadne dowody ani argumenty nie są im potrzebne” – do tej recepty stosuje się banda czterech. Opluwanie, obrzucanie wyzwiskami w prlowskiej prasie, chamskie insynuacje – zupełnie tak samo jak w pierwszej sprawie Mackiewicza.

Bo i cóż takie drobiazgi jak odnalezienie zaginionych książek, mogą obchodzić wielbicieli twórczości Mackiewicza?! Nie, lepiej mącić wodę dalej i – czasami mętnie, a niekiedy zupełnie wprost – zasugerować, że skoro Nina Karsov jest „spokrewniona” z Adamem Michnikiem, to musi być jego tajnym agentem. Michnik jest komunistą, to nie ulega kwestii. Michnik zwalczał Mackiewicza, to jest niewątpliwe. Michnik nazwał Józefa Mackiewicza „zoologicznym antykomunistą”, co w moim przekonaniu ubawiłoby Mackiewicza setnie, bo i co mu mogły szkodzić epitety ze strony bolszewików. Jest wystarczająco wiele powodów, żeby występować przeciw Michnikowi, ale w prlu bis jest on przedmiotem napaści nie ze względu na swą działalność, ale z powodu swego pochodzenia – a to jest poniżej krytyki. Natomiast wytykanie związku powinowactwa (bo nie pokrewieństwa) pomiędzy nim a Niną Karsov jest wyłącznie kolejnym przykładem mącenia przejrzystych wód. Nie ma żadnego związku, bo jaki może być związek pomiędzy komunistą a antykomunistą? Józef Mackiewicz zerwał stosunki ze swym rodzonym bratem, ponieważ uważał go za zdrajcę. Cokolwiek by myśleć o Cacie, to nie był on bolszewikiem! Czy jednak postępowanie Cata miałoby rzucać cień na postawę Józefa, dlatego tylko, że byli spokrewnieni?! Wedle logiki stosowanej przez bandę czterech, najwyraźniej tak.

Rzecz jasna, nikt nie może wiedzieć, co myślałby Józef Mackiewicz dziś albo w roku 1989. Jednakże hipoteza, że nie chciałby mieć nic do czynienia z „Polską” Mazowieckich i Michników, z pokątnymi układami, jest niesprzeczna z jego myślą. Bardzo być może, iż da się stworzyć inne hipotezy równie niesprzeczne, ale ja nie potrafię. Przeczytałem prawie wszystko, co wyszło spod jego pióra i nie widzę możliwości, żeby człowiek, który pisał w 1982 roku: „Dość tego bratania się z komunistami, tej zabawy we wzajemne porozumienie” – mógł uznać bękarta okrągłego stołu za państwo polskie. Jakkolwiek by było, dla pisarzy takich, jak Józef Mackiewicz i Barbara Toporska, prawa autorskie miały wartość moralną i żadne komercjalne kombinacje nie przeszłyby im nawet przez myśl. Ponad pół życia spędzili w ubóstwie, bo woleli mówić to, co myśleli i głodować, raczej niż padać na klęczki przed polityczną koniunkturą. Barbara Toporska uznała kiedyś za obraźliwe, iż nikt nie zechciałby ich aresztować, gdyby wrócili oboje do prlu. To byli ludzie bezkompromisowi. Bezkompromisowość jest postawą przede wszystkim moralną. Ich stanowisko polityczne było wyłącznie tej moralnej postawy konsekwencją.

A teraz osoba, którą oboje obdarzyli zaufaniem i obarczyli moralną odpowiedzialnością za losy ich dzieł, jest przedmiotem najbardziej jadowitych napaści, obrzucana wyzwiskami żywcem wyjętymi z bolszewickiego słownika i zupełnie wprost oskarżana o agenturalność. Tak samo odsądzano od czci i wiary samego Mackiewicza. Tak właśnie wyglądała nagonka Wrońskiego i Lorentza, Korbońskiego i Nowaka, Pomiana i autorów Pod pręgierzem, i dlatego właśnie nazywam to drugą sprawą Mackiewicza. Mącili wody przez lata, ale w końcu wyszli na idiotów. I tak samo będzie z bandą czterech.

Kocio Jeleński, który nigdy nie był bliski Mackiewiczowi – ani ideowo, ani osobiście – pisał w Kulturze w 1957 roku podczas jednego z licznych nasileń nagonki o tym, jak nonkonformiści w rodzaju Józefa Mackiewicza, „oskarżani przez szeptaną propagandę na emigracji i w Polsce”, są „zdani na nagonkę soc- i polrealizmu”. Miejsce uczciwego człowieka w takiej sytuacji może być tylko po jednej stronie – po stronie ściganego, a przeciw sforze ujadających psów.



Prześlij znajomemu

2 Komentarz(e/y) do “Banda czterech czyli druga sprawa Mackiewicza”

  1. 1 mirek d

    Mam jedno tylko pytanie, czy istnieją możliwości zakupu książek i innych dzieł śp. Józefa Mackiewicza na terenie Prl-bis, czy jak twierdzą opisywani wyżej, nie ma takich możliwości.

  2. 2 Dariusz Rohnka

    Tak. Istnieje taka możliwość, choć na pewno nie we wszystkich księgarniach. Józef Mackiewicz wciąż nie jest popularny. Z łatwością można nabyć każdy z 18 tomów (większość w kilku edycjach), choćby przy pomocy księgarni internetowych. Jeden z tytułów jest dostępny także w wersji głosowej – pobranie odpowiednich plików jest darmowe.

Komentuj





Language

Nowe książki Wydawnictwa Podziemnego, już w sprzedaży:


Zamów tutaj.

Jacek Szczyrba

Punkt Langrange`a. Powieść.

H
1946. Powieść.

Książki Wydawnictwa Podziemnego

Zamów tutaj:



J.R. Nyquist
Koń trojański
 
Dariusz Rohnka
Wielkie arrangement

Dariusz Rohnka
Fatalna Fikcja