III Ankieta Wydawnictwa Podziemnego

Dziecko w szkole uczy się fałszowanej historii od Piasta do równie sfałszowanego Września i dowie się, że obrońcą Warszawy był nie jakiś tam Starzyński, ale komunista Buczek, który wyłamał kraty „polskiego faszystowskiego” więzienia, by na czele ludu stolicy stanąć do walki z najeźdźcą. – Tak w roku 1952 Barbara Toporska opisywała ówczesny etap bolszewizacji Polski.

Przyjmijmy, na potrzeby niniejszej ankiety, że był to opis pierwszego etapu bolszewizacji, klasycznego w swoim prostolinijnym zakłamaniu. Kolejny etap nastąpił szybko, zaledwie kilka lat później, gdy – posługując się przykładem przytoczonym przez Barbarę Toporską – w kontekście obrony Warszawy wymieniano już nie tylko komunistę Buczka, ale także prezydenta Starzyńskiego (i to z największymi, bolszewickimi honorami). Przyszedł w końcu także moment, gdy komunista Buczek albo znikł z kart historii, albo też przestał być przedstawiany w najlepszym świetle – jeszcze jeden, mocno odmieniony okres.

Mamy tu zatem dynamiczne zjawisko bolszewizmu i szereg nasuwających się pytań. Ograniczmy się do najistotniejszych, opartych na tezie, że powyższe trzy etapy bolszewizacji rzeczywiście miały i mają miejsce:

1. Wedle „realistycznej” interpretacji historii najnowszej utarło się sądzić, że owe trzy etapy bolszewickiej strategii są w rzeczywistości nacechowane nieustającym oddawaniem politycznego pola przez bolszewików. Zgodnie z taką wykładnią, historię bolszewizmu można podzielić na zasadnicze okresy: klasyczny, ewoluujący, upadły. Na czym polega błąd takiego rozumowania?

2. Jak rozumieć kolejno następujące po sobie okresy? Jako etapy bolszewizacji? Jako zmiany wynikające z przyjętej strategii, czy ze zmiennej sytuacji ideowej i politycznej, czy może trzeba wziąć pod uwagę inne jeszcze, niewymienione tu czynniki?

3. Trzy etapy i co dalej? Czy trzecia faza spełnia wszystkie ideowe cele bolszewizmu, czy wręcz przeciwnie – jest od realizacji tych celów odległa? Czy należy spodziewać się powrotu do któregoś z wcześniejszych etapów, a może spektakularnego etapu czwartego lub kolejnych?

Zapraszamy do udziału w naszej Ankiecie.

II Ankieta Wydawnictwa Podziemnego

Dorobek pisarzy i publicystów mierzy się nie tyle ilością zapisanych arkuszy papieru, wielkością osiąganych nakładów, popularnością wśród współczesnych czy potomnych, poklaskiem i zaszczytami, doznawanymi za życia, ale wpływem jaki wywierali lub wywierają na życie i myślenie swoich czytelników. Wydaje się, że twórczość Józefa Mackiewicza, jak żadna inna, nadaje się do uzasadnienia powyższego stwierdzenia. Stąd pomysł, aby kolejną ankietę Wydawnictwa poświęcić zagadnieniu wpływu i znaczenia twórczości tego pisarza.

Chcielibyśmy zadać Państwu następujące pytania:

1. W jakich okolicznościach zetknął się Pan/Pani po raz pierwszy z Józefem Mackiewiczem?
Jakie były Pana/Pani refleksje związane z lekturą książek Mackiewicza?

2. Czy w ocenie Pana/Pani twórczość publicystyczna i literacka Józefa Mackiewicza miały realny wpływ na myślenie i poczynania jemu współczesnych? Jeśli tak, w jakim kontekście, w jakim okresie?

3. Czy formułowane przez Mackiewicza poglądy okazują się przydatne w zestawieniu z rzeczywistością polityczną nam współczesną, czy też wypada uznać go za pisarza historycznego, w którego przesłaniu trudno doszukać się aktualnego wydźwięku?

Serdecznie zapraszamy Państwa do udziału.

Ankieta Wydawnictwa Podziemnego

1. W tak zwanej obiegowej opinii egzystuje pogląd, że w 1989 roku w Polsce zainicjowany został historyczny przewrót polityczny, którego skutki miały zadecydować o nowym kształcie sytuacji globalnej. Jest wiele dowodów na to, że nie tylko w prlu, ale także innych krajach bloku komunistycznego, ta rzekomo antykomunistyczna rewolta była dziełem sowieckich służb specjalnych i służyła długofalowym celom pierestrojki. W przypadku prlu następstwa tajnego porozumienia zawartego pomiędzy komunistyczną władzą, koncesjonowaną opozycją oraz hierarchią kościelną, trwają nieprzerwanie do dziś. Jaka jest Pana ocena skutków rewolucji w Europie Wschodniej? Czy uprawniony jest pogląd, że w wyniku ówczesnych wydarzeń oraz ich następstw, wschodnia część Europy wywalczyła wolność?

2. Nie sposób w tym kontekście pominąć incydentu, który miał miejsce w sierpniu 1991 roku w Moskwie. Czy, biorąc pod uwagę ówczesne wydarzenia, kolejne rządy Jelcyna i Putina można nazwać polityczną kontynuacją sowieckiego bolszewizmu, czy należy raczej mówić o procesie demokratyzacji? W jaki sposób zmiany w Sowietach wpływają na ocenę współczesnej polityki międzynarodowej?

3. Czy wobec rewolucyjnych nastrojów panujących obecnie na kontynencie południowoamerykańskim należy mówić o zjawisku odradzania się ideologii marksistowskiej, czy jest to raczej rozwój i kontynuacja starych trendów, od dziesięcioleci obecnych na tym kontynencie? Czy mamy do czynienia z realizacją starej idei konwergencji, łączenia dwóch zantagonizowanych systemów, kapitalizmu i socjalizmu, w jeden nowy model funkcjonowania państwa i społeczeństwa, czy może ze zjawiskiem o zupełnie odmiennym charakterze?

4. Jakie będą konsekwencje rozwoju gospodarczego i wojskowego komunistycznych Chin?

5. Już wkrótce będzie miała miejsce 90 rocznica rewolucji bolszewickiej w Rosji. Niezależnie od oceny wpływu tamtych wydarzeń na losy świata w XX wieku, funkcjonują przynajmniej dwa przeciwstawne poglądy na temat idei bolszewickiej, jej teraźniejszości i przyszłości. Pierwszy z nich, zdecydowanie bardziej rozpowszechniony, stwierdza, że komunizm to przeżytek, zepchnięty do lamusa historii. Drugi stara się udowodnić, że rola komunizmu jako ideologii i jako praktyki politycznej jeszcze się nie zakończyła. Który z tych poglądów jest bardziej uprawniony?

6. Najwybitniejszy polski antykomunista, Józef Mackiewicz, pisał w 1962 roku:

Wielka jest zdolność rezygnacji i przystosowania do warunków, właściwa naturze ludzkiej. Ale żaden realizm nie powinien pozbawiać ludzi poczucia wyobraźni, gdyż przestanie być realizmem. Porównanie zaś obyczajów świata z roku 1912 z obyczajami dziś, daje nam dopiero niejaką możność, choć oczywiście nie w zarysach konkretnych, wyobrazić sobie do jakiego układu rzeczy ludzie będą mogli być jeszcze zmuszeni 'rozsądnie' się przystosować, w roku 2012!

Jaki jest Pana punkt widzenia na tak postawioną kwestię? Jaki kształt przybierze świat w roku 2012?




W latach 2017-2018 kłopotów doświadczał także Poroszenko, którego pozycja polityczna słabła z każdym dniem. Nie tylko nie spełnił obietnic, wśród których była rezygnacja z prowadzenia własnych interesów i „deoligarchizacja” (znaczącym beneficjentem jego prezydentury był także Achmetow), ale dodatkowo doszło do kilku skandali korupcyjnych, z najgłośniejszym, znanym jako „Rotterdam +” [1]. Na początku 2018 roku „Król czekolady” sam wywołał skandal, usiłując ukryć przed mediami wyjazd na tygodniowe wakacje, na wynajętą przez siebie pod przybranym nazwiskiem wyspę na Malediwach. Przyznał się do tego po przedstawieniu dowodów, lecz wkrótce potem wszystkie informacje o jego wyjeździe i pobycie na Malediwach zostały utajnione. Jako że na następny rok zaplanowane były wybory prezydenckie, była to niezła gratka dla jego przeciwników. Jednym z nich był Kołomojski i to on najlepiej wykorzystał okazję, dzięki ogromnej popularności przedstawienia kabaretowego Wieczorny Kwartał oraz nadawanego od 2015 roku w stacji 1+1 serialu komediowego Sługa ludu (Слуга Народа, co na polski tłumaczone jest zwykle jako Sługa narodu; zarówno po ukraińsku jak i po rosyjsku „naród” określa się raczej słowem нація niż народ, a słynny „wróg ludu” to odpowiednio ворог народу oraz враг народа) [2].

Główny aktor tego ostatniego Zełenski, zgodnie z graną przez siebie rolą, stał się niebawem kandydatem na nowego prezydenta, ogłaszając to podczas emisji sylwestrowego programu komediowego w 1+1. Zełenski miał już swoje polityczne zaplecze, bowiem od ponad roku był liderem partii politycznej o nazwie tożsamej z nazwą popularnego serialu. Szanse Poroszenko znacznie zmalały po tym, gdy miesiąc przed wyznaczonymi na 31 marca 2019 roku wyborami (pierwsza tura) ujawniona została afera korupcyjna dotycząca koncernu Ukrobronprom, w którą zamieszany był syn jego bliskiego współpracownika Ihora Kononienko – trzyosobowa grupa, do której należał, przemycała z „Rosji” używane części do sprzętu wojskowego i sprzedawała je po zawyżonych cenach (znany jako „szara eminencja” Kononienko był w 2016 roku oskarżany przez Kołomojskiego o odebranie mu kontroli nad Ukrnaftą i Ukrtransnaftą). Dziesięć dni przed wyborami doszło dodatkowo do skandalu na tle zatargu pomiędzy ambasadorem USA Marie Yovanovitch, a prokuratorem generalnym z nadania Poroszenko Jurijem Łucenko (w tle były aktualne rozgrywki polityczne Trumpa, który, mając zapewne odpowiednią wiedzę na ten temat, starał się wykorzystać instytucje „postsowieckiej” Ukrainy do walki ze swoimi przeciwnikami w Stanach Zjednoczonych) [3].

*

Na podstawie opublikowanych na początku października 2021 roku Pandora papers (zrobiła to amerykańska organizacja International Consortium of Investigative Journalists, a źródło udostępnionych dokumentów pozostaje nieznane) odkryto, że od 2012 do 2019 roku Zełenski i jego partnerzy z Kwartału 95 byli beneficjentami transferów pieniędzy z Prywatbanku na łączną kwotę ponad 40 milionów dolarów (podczas kampanii wyborczej wiosną 2019 roku, nie przedstawiając dowodów, ujawnił to jeden z parlamentarnych stronników Poroszenko). Środki te trafiały do spółek na Brytyjskich Wyspach Dziewiczych, Cyprze oraz w Belize, a główną spółką była zarejestrowana w tym pierwszym „raju podatkowym” Maltex Multicapital Corp., należąca do trzech głównych postaci Kwartału 95. W sprawę była też zaangażowana rodzina Zełenskiego. Większość środków pochodziła z cypryjskiego oddziału Prywatbanku, który odegrał zasadniczą rolę w wyprowadzeniu domniemanych 5,5 miliarda dolarów za granicę [4]. W okresie od lutego 2017 roku do grudnia 2018 roku Zełenski 13-krotnie wyjeżdżał z kraju na przypuszczalne spotkania z Kołomojskim [5], który niewątpliwie potrafi związać ze sobą osoby mogące mu się do czegoś przydać. Początkowo Kołomojski odżegnywał się od wspierania Zełenskiego, twierdząc, że kandydowanie na prezydenta jest autorskim pomysłem aktora-satyryka. Przed ogłoszeniem tego przez Zełenskiego, Kołomojskiemu powszechnie przypisywano wspomaganie kampanii Tymoszenko [6].

„Sługa ludu”

Zełenski został prezydentem 21 kwietnia 2019 roku, zdecydowanie wygrywając w drugiej turze z Poroszenko. Były to zasadniczo medialne zmagania „magnatów” (według ówczesnych danych statystycznych, informacje telewizyjne miały wpływ na postrzeganie świata przez 74% dorosłych mieszkańców „postsowieckiej” Ukrainy), w których Poroszenko wsparły także po części stacje Achmetowa i Firtasza oraz stacje bliskiego współpracownika Medwedczuka Tarasa Kozaka, zaś Zełenskiego rzecz jasna stacje grupy medialnej 1+1. Wynik odzwierciedlał wysoką oglądalność Wieczornego Kwartału oraz Sługi ludu. Głównym hasłem wyborczym aktora-satyryka było oczywiście ukrócenie korupcji, ale także porozumienie z Moskwą w kwestii Krymu i zakończenia walk w Donbasie.

Zełenski objął stanowisko 20 maja, a następnego dnia rozwiązał parlament i ogłosił nowe wybory. Pięć dni wcześniej Kołomojski wrócił na Ukrainę (w podróży towarzyszył mu Mindicz), przedtem publicznie wyrażając nadzieję na to, że Zełenski pozbawi stanowisk osoby odpowiedzialne za nacjonalizację Prywatbanku. Nazwał go nie tylko „sługą ludu”, ale też przyrównał do przywódcy hajdamackiej Koliszczyny z 1768 roku Maksyma Żeleźniaka. Był pewien swego. Już trzy dni przed wyborem Zełenskiego sąd administracyjny w Kijowie ogłosił, że nacjonalizacja Prywatbanku była nielegalna. Była to jednogłośna decyzja trzech sędziów i był to ten sam sąd, który siedem miesięcy wcześniej ogłosił decyzję przeciwną. Wobec takich okoliczności, nie dziwi fakt, że Kołomojskiemu łatwo udało się przywrócić kontrolę nad spółkami naftowymi, których akcje posiadał Prywat.

Szefem administracji Zełenskiego został pochodzący ze Lwowa Andrij Bohdan – zaufany prawnik Kołomojskiego od czasów jego rządów w Dniepropietrowsku (był związany z Portnowem i bronił też interesów Korbana), który na swoją główną drogę kariery wkroczył w 2007 roku w politycznym kręgu Juszczenko, w czasach Janukowycza dwukrotnie będąc „antykorupcyjnym” urzędnikiem rządowym (w związku z tym ostatnim, według obowiązującego prawa miał zakaz pełnienia funkcji publicznych przez 10 lat). Kierując nieformalnie kampanią wyborczą Zełenskiego, doskonale orientował się w kwestii kierunku, w którym powinna podążać nowa ekipa u władzy i jakich ludzi należy do tego dobrać. Już dwa miesiące później wyszły na jaw podejrzane działania Bohdana w przeszłości, w tym machinacje związane z kredytami finansowymi, jak też informacje o tym, że niektórzy z mianowanych przez Zełenskiego nowych administratorów regionów prowadzą nielegalny handel z separatystami z Donbasu. Wśród osób z bliskiego kręgu nowego prezydenta znalazł się także Mindicz.

Lipcowe wybory parlamentarne przyniosły zdecydowane zwycięstwo partii Zełenskiego (około 43% poparcia), która w rezultacie była w stanie bez przeszkód zarządzać krajem. Pomimo zainstalowania „bezpieczników”, Kołomojski postanowił dodatkowo zabezpieczyć nowy układ władzy, wydzielając z partii Zełenskiego własną frakcję parlamentarną (byli to ludzie, których przeforsował na czołowych miejscach list wyborczych). Jej przedstawiciele objęli kluczowe funkcje w ważnych dla niego komisjach. Trójkę parlamentarnych „koordynatorów” Kołomojskiego tworzyli: Igor (Ihor) Palica – prezes zarządu Ukrnafty w latach 2003-2007 i czołowa postać nacjonalistycznej grupy Kołomojskiego w poprzednim parlamencie, lider nowej frakcji i czołowy dziennikarz kanału 1+1 Aleksander (Ołeksandr) Dubinski oraz jego dobry znajomy i specjalista od zastosowania mediów w polityce Tkaczenko, który jednak jeszcze przed końcem roku zaczął przejawiać ambicje polityczne i utworzył własną grupę „liberałów” (od czerwca 2020 roku jest ministrem kultury i polityki informacyjnej).

Wkrótce też Kołomojski zaczął bezpośrednio uczestniczyć w kreowaniu bieżącej polityki. Po wstępnych wypowiedziach latem na temat relacji z „Rosją”, na początku listopada ogłosił potrzebę poprawy wzajemnych stosunków, w wywiadzie dla New York Times, oświadczając, że Stany Zjednoczone zmuszają Ukraińców do walki, nie dając im na to pieniędzy oraz wykorzystują Ukrainę jako narzędzie w geopolitycznej grze z Moskwą. Otwarcie stwierdził, że Ukraina nie powinna wiązać się z Zachodem, lecz ponownie zwrócić się w stronę „Rosji”, m.in. celem uzyskania od Kremla 100 miliardów dolarów kredytu. Na pytanie o to, co będzie, gdy wybory w USA wygra Biden odpowiedział: „jeśli będą się mądrzyć, pójdziemy do Rosji”, dodając pogardliwą wypowiedź na temat NATO. Wywołało to konsternację i niewątpliwie było na melodię Putina. Kremlowscy czekiści nie podjęli jednak tematu. Być może zaplanowali już wówczas przyszłe wydarzenia.

*

Wobec stałych zarzutów o bycie marionetką Beni, Zełenski usiłował formalnie prowadzić własną politykę, m.in. wypowiadając się przeciwko przywróceniu Prywatbanku jego byłym właścicielom i wkrótce podejmując odpowiednie kroki – w maju kolejnego roku parlament ukraiński zatwierdził ustawę uniemożliwiającą zwrot znacjonalizowanych banków. Kontaktom jego ekipy z Kołomojskim trudno było jednak zaprzeczyć. Jedno z takich spotkań odbyło się w końcu października 2019 roku, a człowiekiem, który spotkał się z „magnatem” był „pierwszy pomocnik” i długoletni przyjaciel Zełenskiego, Serhij Szefir – przedtem dyrektor Kwartału 95, scenarzysta i producent.

Poza „polityką międzynarodową” Kołomojski najbardziej angażował się w kwestiach finansów publicznych, prowadząc niewypowiedzianą wojnę z IMF, które narzucało przeprowadzenie reform ograniczających jego plany. Nie stronił jednak też od kwestii personalnych, w szczególności dotyczących urzędników zajmujących się kwestiami gospodarczymi. Otwarcie krytykował zarząd banku centralnego, przed którego siedzibą organizował codzienne wiece pod hasłem „stop korupcji w NBU” [7]. Zorganizowane manifestacje odbywały się także przed siedzibami Prywatbanku, m.in. w Dnieprze, gdzie demonstrowali pracownicy zakładów Kołomojskiego w Nikopolu, domagając się zwrotu tej instytucji finansowej grupie Prywat. Do powyższych akcji dochodziły działania grupy parlamentarnej Kołomojskiego oraz lojalnych wobec niego osób w Prywatbanku skierowane przeciwko jego zarządowi i radzie nadzorczej. Także osoby zaangażowane osobiście w utratę banku przez Kołomojskiego i Bogoliubowa doświadczały nieprzyjemnych zdarzeń, co spotkało m.in. mieszkającą w Londynie byłą szefową NBU Walerię Gontariewą. Pewnego dnia potrącił ją samochód, a następnie spalono jej kijowski dom. Głównym wrogiem Kołomojskiego był jednak Poroszenko.

Z początkiem 2020 roku, główny urząd śledczy zaczął szczegółowo badać nadużycia Poroszenko (pierwsze śledztwo podjęto zaraz po inauguracji Zełenskiego). Dopatrzono się 20 możliwych przypadków nadużyć, w które był zamieszany były prezydent lub jego współpracownicy. Ówczesny prokurator generalny odmówił jednak podpisania się pod zarzutami, co było jedną z przyczyn jego zwolnienia w marcu 2020 roku. Chociaż pandemia Covid-19 spowolniła mocno przebieg wydarzeń, badając szmugiel za granicę kolekcji 43 cennych obrazów „światowej sławy artystów”, w maju wezwano Poroszenko na przesłuchanie. Ten się na nie nie stawił, wobec czego sąd wydał nakaz doprowadzenia go siłą. Gdy po kilku dniach przybył sam do urzędu śledczego, poinformowano go, że zmienił się jego status w sprawie: ze świadka stał się podejrzanym. Kilka dni później musiał ponownie udać się do kijowskiego sądu na przesłuchanie przedprocesowe w związku z zarzutami nadużycia władzy. Ponieważ wywołało to na Zachodzie powszechne oskarżenia o polityczne motywy zarzutów, które dodatkowo nie były dostatecznie mocne, sprawa postawienia mu ich na pewien czas przycichła.

Prowadząc opisane wcześniej działania, Kołomojski nie zaniedbywał swoich interesów, a przedmiotem jego zainteresowania była w szczególności jedna z największych ukraińskich firm energetycznych – publiczna spółka Centrenergo, na której działalność uzyskał wpływ już latem. Dzięki temu kontrolowana przez Prywat Ukrtatnafta wygrała jesienią 2019 roku przetarg na dostawę dwóch tysięcy ton paliwa dla tego producenta energii cieplnej, a inna spółka związana z tą grupą została dostawcą węgla. Zakontraktowany węgiel (około 600 tysięcy ton) pozyskiwała od bliskiego Medwedczukowi białoruskiego „magnata” Mikałaja Warabeja. Pół roku później, portal Radiosvoboda.org poinformował, że Medwedczuk został partnerem Kołomojskiego w grupie medialnej 1+1 oraz podjął z nim współpracę w sektorach energetycznym, produkcji i przesyłu ropy naftowej oraz metalurgicznym. Niewykluczone, że Putina zainteresowały jednak deklaracje Kołomojskiego w kwestii przywrócenia naderwanych więzi. Pod koniec pierwszej połowy lutego 2020 roku media ukraińskie obiegła informacja, że z końcem stycznia Kołomojski i Bogoliubow utworzyli na Zachodniej Ukrainie dwie spółki produkujące broń i amunicję – Target-M oraz Rokot-M [8].

*

Przymierzając się do „deoligarchizacji”, na początku marca 2020 roku wybrano nowego premiera „postsowieckiej” Ukrainy. Został nim Denys Szmyhal, który latem poprzedniego roku był jeszcze zastępcą dyrektora generalnego w jednej z firm, należącej do Achmetowa grupy energetycznej DTEK (potem przez pół roku był szefem administracji obwodu iwanofrankowskiego). Ponieważ Achmetow pozostawał głównym beneficjentem wspomnianego schematu „Rotterdam +”, aby uniknąć możliwych oskarżeń wobec nowego szefa rządu, partia Zełenskiego podjęła uchwałę o likwidacji owego systemu drenowania pieniędzy (jeszcze przed końcem roku, związany z Achmetowem prezes rady dyrektorów DTEK Naftogaz Jurij Witrenko został ministrem energetyki). Stanowisko ministra spraw wewnętrznych utrzymał Arsen Awakow, który swoją karierę biznesową rozpoczynał w 1990 roku, zakładając jedną z pierwszych „spółek akcyjnych” na sowieckiej Ukrainie o nazwie Inwestor, a karierę polityczną w radzie miejskiej Charkowa w 2002 roku. Od tego czasu był kolejno związany z Juszczenko, Tymoszenko, a następnie z Poroszenko. Znajomość z tym ostatnim nie pozbawiła go stanowiska, najwyraźniej potrafił dobrze dostosować się do nowego środowiska. Pozostawał na tym stanowisku od lutego 2014 roku i bez wątpienia dysponował dużą wiedzą na temat ukraińskich elit polityczno-gospodarczych.

*

Od 2020 roku Kołomojski ponownie zaczął doświadczać kłopotów za granicą. Na początek wraz z Bogoliubowem oraz izraelskim Discount Bank został pozwany przez Prywatbank do sądu w Tel Avivie o nielegalny transfer do Izraela 1,2 miliarda dolarów. Pół roku później, 4 sierpnia 2020 roku, agenci FBI i federalnego urzędu podatkowego wkroczyli do biur Optima Management w Miami oraz Cleveland, zabezpieczając dokumenty i sprzęt komputerowy. Dwa dni później, Departament Sprawiedliwości USA poinformował o złożeniu w sądzie okręgowym południowego dystryktu Florydy dwóch wniosków o konfiskatę mienia właścicieli grupy Prywat w związku z defraudacją i wyłudzaniem pieniędzy, a następnie ich wypraniem (jeden z wniosków dotyczył nieruchomości w Dallas oraz Louisville, których wartość określono na 70 milionów dolarów).

Postrzegając Kołomojskiego jako głównego reprezentanta gospodarczo-politycznego układu korupcyjnego na Ukrainie, administracja Bidena ogłosiła 5 marca 2021 roku sankcje wobec niego i jego najbliższej rodziny. W pierwszej połowie 2021 roku kwestię jego oszustw finansowych zaczęła badać także policja izraelska, co miało związek z opisanym wcześniej pozyskiwaniem węgla od Warabeja. Jak poinformowały izraelskie media, Kołomojski ze swoimi partnerami nie zapłacili mu 20 milionów dolarów (formalnie jego spółce zarejestrowanej w Estonii), przed terminem spłaty likwidując cypryjską spółkę, która była do tego zobowiązana. W tym czasie do kłopotów zagranicznych doszły ponownie kłopoty wewnętrzne. Oprócz toczącego się wciąż śledztwa w kwestii wyprania miliardów dolarów z Prywatbanku, w kwietniu 2021 roku urzędnicy biura antykorupcyjnego przeszukali biuro Kołomojskiego w Kijowie pod kątem defraudacji 8 milionów dolarów z Centrenergo (w lutym władze zmieniły zarząd firmy, pozbawiając Benię wpływu na jej działalność). Wyglądało to tak, jakby Kołomojski stracił wpływ na władzę, którą wypromował i starał się sterować.

*

Sygnałem do oczekiwanej „deoligarchizacji” było przygotowanie na polecenie Zełenskiego przez biuro bezpieczeństwa i obrony (NSDC) listy 13 największych „oligarchów”, celem zbadania ich działalności finansowej i politycznej. Nie podano ich nazwisk, ale oczywiste było, o kogo chodzi. Pierwszym z tej listy okazał się być Medwedczuk, który wraz z Łowoczkinem był aktualnie liderem „prorosyjskiej” opozycji w parlamencie. Pod zarzutem wspierania donbaskich separatystów NSDC wprowadził wobec niego sankcje już w lutym, zamrażając jego aktywa, ograniczając operacje finansowe na pięć lat oraz anulując licencje i pozwolenia (przedtem zastosował podobne sankcje wobec jego współpracownika Kozaka, zamykając stacje telewizyjne którymi ten zarządzał). 11 maja 2021 roku prokurator generalny „postsowieckiej” Ukrainy oskarżył „kuma” Putina i jego partnera biznesowego o współpracę z „Rosją” w eksploatacji zasobów naturalnych na Krymie. W sierpniu zastosowano wobec Medwedczuka areszt domowy, a w październiku oskarżono go dodatkowo o zdradę stanu, jaką miało być „sabotowanie niezależności energetycznej Ukrainy” w związku z nielegalnymi dostawami węgla z kontrolowanej przez separatystów części Donbasu w latach 2014-2015. Jak poinformowano, Medwedczuk podejrzany był o prowadzenie w tej sprawie negocjacji z „Rosją” oraz z administracją Poroszenko.

Nie kto inny jak Poroszenko został kolejnym z listy ukraińskich „magnatów”, którzy doświadczyli „deoligarchizacji”. Zanim to nastąpiło, we wrześniu ktoś z „zainteresowanych” przekazał Zełenskiemu swoje „pozdrowienia”: z broni automatycznej ostrzelano na trasie samochód „prawej ręki” Zełenskiego, Szefira. W takich okolicznościach, 5 listopada Zełenski podpisał „ustawę o oligarchach”. Najwyraźniej nie wszystkim było to w smak, bowiem pod koniec miesiąca, w trakcie spotkania z dziennikarzami, „sługa ludu” poinformował ich o planowanym na 1 grudnia zamachu stanu, dodając, że jego uczestnicy dyskutowali udział Achmetowa [9]. Przedstawione publicznie 20 grudnia zarzuty wobec Poroszenko były podobne do zarzutów wobec Medwedczuka: zdrada stanu, wspieranie separatystów i zorganizowana konspiracja. W grę wchodziło łącznie co najmniej 15 lat więzienia i przepadek mienia. Trzy dni wcześniej Poroszenko wyjechał za granicę, zapowiadając powrót w połowie stycznia. Takie zarzuty i takie towarzystwo spowodowały zapewne, że zapowiedź postawienia Poroszenko przed sądem nie wywołała tym razem dużego sprzeciwu na Zachodzie (wpłynąć na to mogła też napięta sytuacja na granicach „postsowieckiej” Ukrainy). 6 stycznia 2022 roku, sąd dystryktu pieczerskiego w Kijowie wydał nakaz konfiskaty mienia „króla czekolady”.

Według informacji w mediach ukraińskich, dwa dni wcześniej w hotelu Radisson Blu Resort Bukovel w popularnym karpackim ośrodku narciarskim i spa Bukowel doszło do tajnego spotkania Kołomojskiego z Zełenskim, który przyjechał tam na prawosławne Święta Bożego Narodzenia (Kołomojski i Bogoliubow są właścicielami ośrodka i spa). Kontakty tego typu były prawnie zakazane w „ustawie o oligarchach”, trudno się więc dziwić, że obie strony zdecydowanie temu zaprzeczały. Fakt ich jednoczesnego pobytu w tym samym hotelu na początku bieżącego roku jest jednak potwierdzony.

*

Wbrew oczekiwaniom, Poroszenko nie został aresztowany, gdy 17 stycznia 2022 roku wrócił na ”postsowiecką” Ukrainę z Warszawy. Po przylocie udał się bezpośrednio do sądu, a gdy z niego wyszedł zadeklarował m.in. „Jesteśmy gotowi pomóc władzom. Jesteśmy gotowi podzielić się naszymi przemyśleniami i radami”. Po drugiej stronie granic z „postsowiecką” Federacją Rosyjską i „postsowiecką” Białorusią zgromadziły się już bowiem wojska sowieckie, szykujące się do „specjalnej operacji militarnej” na „postsowieckiej” Ukrainie. Amerykańskie instytucje wywiadowcze zapowiadały inwazję już od drugiej połowy listopada, ale w tym czasie podały jej prawdopodobną datę.

11 godzin przed jej rozpoczęciem, w Kijowie doszło do spotkania Zełenskiego z większością ukraińskich „magnatów” (nie było Firtasza, który nie może ruszyć się z Wiednia, będąc zagrożony ekstradycją do USA oraz rzecz jasna Medwedczuka). Wszyscy obecni zadeklarowali lojalność wobec „postsowieckiej” Ukrainy i jej władz (Firtasz zrobił to formalnie dwa dni po inwazji), wsparcie finansowe dla ukraińskiej armii oraz produkcję broni w swoich fabrykach. Poroszenko pojawił się następnego dnia na ulicach Kijowa w mundurze i z kałasznikowem w dłoni jako członek obrony terytorialnej, zaś Achmetow i Nowinski udali się z wizytą do atakowanego zaciekle Mariupola. Przekazując 34 miliony dolarów podatku przed terminem, ten pierwszy stwierdził, że każdy powinien zrobić co możliwe, aby wzmocnić kraj. Kołomojski nie wypowiadał się publicznie. Niedawno, na stronie internetowej grupy inwestycyjnej SCM ukazało się oświadczenie Achmetowa o jego wycofaniu się z ukraińskiego rynku mediów – zgodnie z „ustawą o oligarchach” – oraz przekazaniu rządowi wszystkich posiadanych koncesji na stacje telewizyjne (od początku inwazji wszystkie ukraińskie stacje telewizyjne nadają ujednolicony program informacyjny, tzw. telemaraton). Kilka dni wcześniej, na stronie rferl.org ukazał się artykuł informujący, że tuż przed inwazją, w Kijowie i Chmielnickim zniszczono dokumentację głównego biura śledczego, dotyczącą 140 spraw karnych. Podano, że dotyczyły one m.in. Poroszenko i Medwedczuka oraz afer z lat 1992-2014 [10].

*

Sterowana od początku przez bolszewików z Kremla „militarna operacja specjalna” na „postsowieckiej” Ukrainie, ewidentnie też skierowana przeciwko „zgniłemu Zachodowi”, trwa piąty miesiąc. Nie można zaprzeczyć, że jest to wojna: z zaciekłymi walkami, znaczną liczbą poległych żołnierzy i ofiar cywilnych oraz gwałtami i terrorem wobec ludności, lecz prowadzona przez rzekome mocarstwo w niezrozumiały sposób, staromodnym wzorem nacjonalistycznego podboju, ze zmieniającymi się deklarowanymi celami [11], i nieomal od początku wywołująca wątpliwości odnośnie autentyczności jej przebiegu w sensie stosowanych taktyk militarnych. Od pierwszych dni pozostaje zagadką. Dążący usilnie do demobolszewizmu świat zachodni oczekiwał blitzkriegu, a dostał pieczeń na wolnym ogniu, do której to potrawy sam został użyty w charakterze odpowiednio spreparowanego i przyprawionego prosiaka. Opiera się, ale jest mocno osłabiony, rozbrojony i za nic nie chce porzucić zgubnej drogi. Najwyraźniej sposób tego dążenia lub jego tempo nie odpowiadają sowietom. To nie wróży światu dobrze na przyszłość.

Jak w tym wszystkim odnajdują się ukraińscy „magnaci”? Niewątpliwie stracili i tracą sporo swoich krajowych aktywów, ponieśli i ponoszą duże straty finansowe (także na światowych giełdach) – gospodarka ukraińska trzyma się tylko teoretycznie (kilka dni temu podano informację o 25-procentowej dewaluacji hrywny), a i to głównie dzięki wsparciu finansowemu z zewnątrz. A jednak, oprócz uwięzionego Medwiedczuka, który otwarcie gra rolę, jaką mu wyznaczyli „rosyjscy” czekiści, wszyscy  zadeklarowali się jako ukraińscy patrioci i zaprzeczają dziś utrzymywaniu jakichkolwiek związków z „Rosją”, z którą związali się od początku. Czyżby skorzystali z okazji, aby poprawić swój wizerunek w oczach świata? Uważany powszechnie za kryminalistę Firtasz może się nieco wybielić, udzielając wywiadu amerykańskiej stacji telewizyjnej NBC News [12].

Skoro niemal wszyscy zadeklarowali swoje zaangażowanie i nie uciekli od wojny, wydaje się ona być im na rękę. Co takiego może motywować Achmetowa, który przez długie lata był jedną z głównych postaci „opcji rosyjskiej”? Najwięcej stracił (do niego i Nowinskiego należały huta i kombinat w Mariupolu oraz szereg zniszczonych zakładów w Donbasie), lecz najbardziej się zaangażował w ratowanie „postsowieckiej” Ukrainy oraz wspomaganie jej formalnych władz. Mówi się o ogromnych środkach finasowych, które Zachód miałby przekazać na odbudowę kraju po wojnie, co mogłoby przynieść zyski „magnatom”. Ale czy i kiedy to nastąpi i czy wyrówna poniesione straty? To nie Zachód rozdaje karty i „magnaci” dobrze o tym wiedzą. Ich dzisiejsza postawa wydaje się nie mniejszą zagadką, niż „specjalna operacja militarna” Kremla. Być może jest z nią powiązana bardziej, niż się wydaje. Analizując te kwestie, nie wolno bowiem zapominać o pierwotnej zależności „postsowieckich” magnatów finasowych od sił, które ich stworzyły i umożliwiły im osiągnięcie tego co mają. Stwierdzenie, że siły te już nie istnieją należy włożyć między bajki. Nie kto inny jak Putin od dobrego ćwierć wieku jest ich kontynuatorem, a od początku swojej kariery jest ich funkcjonariuszem.

21 lipca media ukraińskie obiegła wiadomość o podpisaniu przez Zełenskiego dekretu (pierwsze informacje na ten temat pojawiły się dwa dni wcześniej; dekret jest niejawny, ponieważ zawiera dane osobowe), pozbawiajacego obywatelstwa „postsowieckiej” Ukrainy 10 osób, wśród których znaleźli się Kołomojski, Korban, jeden z dwóch liderów zdelegalizowanej w marcu, „prorosyjskiej” partii politycznej Platforma opozycyjna – Za życie Wadim Rabinowicz (osoba blisko związana z Medwiedczukiem), oraz jeden z parlamentarzystów partii „Sługa ludu” Igor Wasilkowski [13]. Następnego dnia, podczas próby powrotu Korbana na Ukrainę z tygodniowego pobytu poza krajem, odmówiono mu przekroczenia granicy i skonfiskowano jego paszport. Na granicy byli wówczas obecni funkcjonariusze służby bezpieczeństwa (SBU), narodowego biura antykorupcyjnego (NABU) oraz narodowego biura śledczego (DBR). Według informacji Ukraińskiej Prawdy, z Dniepru, w kierunku granicy zachodniej wyruszył oddział miejscowej obrony terytorialnej, ale wszystko odbyło się bez przeszkód. Prawo ukraińskie pozwala odebrać obywatelstwo m.in. „w przypadku dobrowolnego nabycia obywatelstwa innego państwa przez pełnoletniego obywatela Ukrainy”. Póki co Benia pozostaje w kraju.

________

[1] Wobec utraty dostępu do znacznej części Donieckiego Zagłębia Węglowego, w 2016 roku określono nowy sposób ustalania ceny za produkcję energii z węgla, biorąc za podstawę cenę węgla w Rotterdamie plus cenę transportu, co skutkowało dopłatami do importowanego węgla. Producenci energii kupowali jednak tani węgiel ukraiński (jak podejrzewano także nielegalnie od separatystów oraz z „Rosji”), w wyniku czego straty wyniosły ponad 720 milionów dolarów. Urzędnik, którego oskarżono udział w tym procederze był przedtem menedżerem w koncernie Poroszenki, Roshen. Aferę ujawniono w pierwszym kwartale 2017 roku, a największym beneficjentem tego szachrajstwa był Achmetow. Praktyczną ilustracją prowadzonej wówczas pod patronatem Poroszenki „walki z korupcją” była sprawa byłego głównego inspektora skarbowego Romana Nasirowa z początku marca 2017 roku. Po przedstawieniu mu zarzutu defraudacji 2 miliardów hrywien (około 75 milionów dolarów), na ogłoszenie przez jeden z kijowskich sądów decyzji w kwestii aresztowania go, przyniesiono go na noszach (wcześniej miał rzekomy atak serca). Tuż przedtem ogłoszono, że na sali podłożono bombę, a wokół budynku zgromadził się tłum demonstrantów pilnujących, aby Nasirow nie uniknął aresztu.

[2] Podczas programu Wieczorny Kwartał Zelenski wcielał się w rolę Kołomojskiego, a przykładowe skecze można obejrzeć na YouTube pod adresami https://www.youtube.com/watch?v=Et-mM92HPxQ oraz https://www.youtube.com/watch?v=zN432RzKc5M. W Słudze ludu Zelenski grał rolę nauczyciela historii, który jako zdecydowany przeciwnik korupcji został nieoczekiwanie wybrany prezydentem kraju (serial jest dostępny w Netflix oraz na YouTube).

[3] Jeden z liderów ruchu „Ukraina bez Kuczmy”, „socjalista” Łucenko był znaną postacią zarówno „pomarańczowej rewolucji”, jak też opozycji wobec ekipy Janukowycza (dwukrotny minister spraw wewnętrznych, także w rządzie Janukowycza, w latach 2007-2010; w grudniu 2010 roku został oskarżony i skazany za nadużycie władzy i malwersacje; wyrok odbywał do kwietnia 2013 roku). Będąc prokuratorem generalnym od maja 2016 roku, w wywiadzie udzielonym dziennikarzowi The Hill TV w marcu 2019 roku, oświadczył, że ambasador USA w Kijowie Marie Yovanovitch podczas ich pierwszego spotkania (Yovanovitch została mianowana ambasadorem na Ukrainie przez Obamę także w maju 2016 roku), przekazała mu „listę osób, których nie należy oskarżać”, czemu zaprzeczył oficjalnie amerykański Departament Stanu. Jego kontaktem w USA był Lew Parnas, który współpracował z Rudym Giuliani (w ten krąg zaangażowany był też Firtasz). Słowa Łucenki zacytował tego samego dnia Trump, przedstawiając je jako element spisku, mającego wesprzeć Clinton w wyborach prezydenckich z tegoż roku. Yovanovitch była znana z ostrego krytykowania władz ukraińskich za brak zdecydowanych i skutecznych działań antykorupcyjnych i z tego powodu nie była dobrze odbierana przez ekipę Poroszenko, co sugeruje, że mógł on szukać możliwości odwołania jej. W tym czasie Poroszenko miał jeszcze szanse reelekcji. Orientując się w ukraińskich realiach, Trump mógł podchwycić „propozycję”, w zamian za dalszą pomoc w deprecjonowaniu swoich przeciwników politycznych w USA. Czas pokazał, że taka hipoteza może być uzasadniona – Trump odwołał Yovanovitch w kwietniu 2019 roku, a wczesną jesienią wybuchł skandal z naciskami Trumpa na Zełenskiego, w kwestii podjęcia na „postsowieckiej” Ukrainie dochodzenia wobec Bidena.

[4] Dokładniejsze omówienie tej kwestii zamieszczone jest tutaj: https://www.occrp.org/en/investigations/oligarchs-weaponized-cyprus-eranch-of-ukraines-largest-bank-to-send-5-billion-abroad

[5] Opis tych podróży, w których Zełenskiemu towarzyszyły osoby blisko związane z Kołomojskiem zamieszczony jest na stronie https://www.radiosvoboda.org/a/news-schemes-zelenskyy-perelyoty/29875430.html

[6] Zapowiadając swój udział w wyborach prezydenckich 2019 roku, Tymoszenko ogłosiła, że ma poparcie Kołomojskiego. Początkowo była uważana za faworyta. Latem 2018 roku doszło do ich „tajnego” spotkania w Warszawie: https://wydarzenia.interia.pl/zagranica/news-rmf-tajne-spotkanie-julii-tymoszenko-w-warszawie,nId,2606840 . Półtora miesiąca przed wyborami Tymoszenko zadzwoniła do Kołomojskiego z życzeniami urodzinowymi i podziękowaniami „za wszystko”, mówiąc o nim jako o „prawdziwym przyjacielu i prawdziwym partnerze”: https://www.youtube.com/watch?v=1eFCnr1X2ag

[7] Manifestantami byli głównie młodzi ludzie, którzy już na pierwszy rzut oka wydawali się być dobrze zorganizowani i odpowiednio przeszkoleni, co można zobaczyć na nagraniach: https://youtu.be/6ADcT7DF5KY , https://youtu.be/JDSpZQ46k1s oraz https://youtu.be/rrbhEdRC-_s

[8] Należy chyba przyjąć, że powstały one na bazie istniejących zakładów. Target-M znajduje się w Drohobyczu, a Rokot-M w Nadwórnej (w obwodzie Iwano-Frankowskim). Do firm-założycieli obu spółek należą będące własnością „magnatów” miejscowe zakłady przerobu ropy naftowej – odpowiednio Hałyczyna i Naftochemik Prikarpatia, oraz zarejestrowana na Florydzie Grey Fox International LLC, z którą związani są żydowscy partnerzy Kołomojskiego w USA, Mordechai Korf oraz Uriel Zvi Leiber. Obydwaj są współoskarżonymi w sprawie przed sądem w Delaware, a ten ostatni w latach 2010-2019 był także członkiem zarządu Ukrnafty. Nie udało się znaleźć żadnych dodatkowych informacji na temat obu fabryk zbrojeniowych oraz o tym, czy były one atakowane podczas toczącej się aktualnie wojny.

[9] Achmetow zdecydowanie przeciwstawiał się „ustawie o oligarchach”, w celu dyskredytowania jej autorów i promocji przeciwników politycznych Zelenskiego wykorzystując kontrolowane przez siebie kanały telewizyjne (jeden z nich, TRK Ukraina jest najpopularniejszy w kraju). Reakcja Zełenskiego wskazuje jednak na to, że raczej chciał się z nim ułożyć, niż uczynić go kolejnym obiektem „deoligarchizacji”. Zaznaczył bowiem, że na taśmie z nagraniem osób planujących „zamach stanu” nie ma głosu Achmetowa i zaprosił go do siebie, aby wysłuchał nagrania.

[10] https://www.rferl.org/a/ukraine-destroyed-secret-documents-criminal-cases-russia-invasion/31935783.html

[11] Po pierwszych deklaracjach, że celem podboju jest „wyzwolenie” i obalenie władz „postsowieckiej” Ukrainy, po miesiącu Kreml ogłosił, że ogranicza się tylko do „wyzwolenia” Donbasu. Dziś ponownie deklaruje, że celem jest zajęcie większych obszarów kraju: https://www.politico.eu/article/sergey-lavrov-russia-expand-ukraine-war-goal/

[12] https://www.youtube.com/watch?v=2m8qD-Cjf78. Faktem jest, że ani dla Kołomojskiego, ani dla Firtasza nie jest to pierwszyzna: https://www.youtube.com/watch?v=qpADKqM5xk8

[13] https://gordonua.com/news/politics/ukaz-zelenskogo-o-lishenii-kolomoyskogo-korbana-rabinovicha-i-eshche-ryada-lic-podpisan-no-zasekrechen-smi-1618193.html



Prześlij znajomemu

50 Komentarz(e/y) do “Benia Dniepropietrowski. Część 3”

  1. 1 michał

    Panie Andrzeju,

    Jaka jest, Pańskim zdaniem, sytuacja w tej chwili? Czy Zelenski jest nadal otoczony ludźmi Kołomojskiego? Czy nadal próbuje przeprowadzić deoligarchizację? Na ile jest możliwe, żeby i jedno, i drugie, miało miejsce jednocześnie? Na zdrowy rozum, ludzie Kołomojskiego wokół Zelenskiego próbowaliby raczej spowolnić deoligarchizację jako taką, albo pod płaszczykiem deoligarchizacji zniszczyć oponentów Kołomojskiego, ale oczywiście tam się nic nie odbywa w zgodzie ze zdrowym rozsądkiem.

    Wydaje mi się, że wojna dała Zelenskiemu niezależną platformę, umożliwiła deoligarchizację (choć całkowicie przyjmuję, że proces mógł się zacząć wcześniej, to był raczej ograniczony do pobożnych życzeń) i uwolniła go niejako od zależności, stawiając go na piedestale jako największego Ukraińca w historii od czasów Chmielnickiego, ale czy to nie jest zbyt optymistyczny pogląd?

  2. 2 Andrzej

    Panie Michale,

    Zełenski zaczął pozbywać się ludzi bliskich Kołomojskiemu ze swojego najbliższego kręgu w pierwszej połowie 2020 roku (w lutym odwołał Bohdana, który się skompromitował aferami) ale trudno mi powiedzieć, czy dziś jest wolny od jego wpływów. Chyba ma wciąż dobre kontakty z Mindiczem, a to jest główny łącznik do Kołomojskiego.

    To wprawdzie historia sprzed półtora roku, ale gdyby Zełenski chciał wyzwolić się od związków z Kołomojskim raczej nie robiłby tego. Jak wynika z relacji, w imprezie brał udział Andrij Jermak, i zaufany współpracownik Zełenskiego i następca głównej „wtyczki” Kołomojskiego, Bohdana (o którym piszę w tekście).

    Jak mi się zdaje, te więzy nie zostały zerwane, nie natrafiłem na żadną informację na ten temat. Na „postsowieckiej” Ukrainie ekipy były zwykle ze sobą personalnie połączone, jeśli nie bezpośrednio to pośrednio. Myślę, że tak jest i obecnie. Wojna dużo mogła zmienić (uwagę zwraca duża liczba odwołanych wysokich urzędników, najczęściej po zarzutami zdrady), ale czy to oznacza zerwanie starych związków, tego nie jestem w stanie ocenić. Ruch Achmetowa ma chyba pokazać światu, że deoligarchizacja trwa, ale to wydaje mi się pozorem. To raczej tylko zmiana zaplecza na mniej skompromitowane na Zachodzie.

    Nie umiem powiedzieć, czy odebranie obywatelstwa Kołomojskiemu jest elementem „deoligarchzacji” (niepotwierdzone formalnie, ale Zełenski potwierdził to wczoraj w odniesieniu do Korbana, który podobno już rozstał się „biznesowo” z Kołomojskim – w co nie bardzo wierzę i co nie musi oznaczać braku związków). Równie dobrze może to okazać się dla Kołomojskiego korzystne, umożliwiając mu wyjście z jakichś problemów.

    Wokół nie wpuszczenia do kraju Korbana i odebrania mu obywatelstwa jest dużo szumu organizowanego przez Fiłatowa, drugiego człowieka z „drużyny Kołomojskiego” w Dnieprze (gdzie oni mają swoje „księstwo”). Żeby było ciekawiej odbywa się to pod hasłem „społeczność żydowska Dniepra jest przerażona” (odebraniem paszportu Korbanowi i nie wpuszczeniem go). Ostatnio był „list otwarty”, podpisany m.in. przez Kliczkę, Awakowa i Bohdana. Jest też wystąpienie dawnego lidera „Prawego sektora” – generalnie spory ruch w środowisku nacjonalistów, co może zapowiadać jakąś frondę przeciwko Zełenskiemu i jego ekipie. Przed sprawą z Korbanem, wybuchła afera z atakiem na Jermaka (zrobiła to republikańska kongresmenka pochodzenia ukraińskiego, Victoria Spartz, która w liście do Bidena zarzuciła Jermakowi działalność na rzecz „Rosji”), podobno zainspirowana przez ekipę z Dniepra (Fiłatowa, Korbana). Generalnie coś tam wrze w tym „postsowieckim” garnku. Kilka dni temu SBU (służba bezpieki Ukrainy – tak się to tam nazywa), przeprowadziła akcję w centrum Dniepra opróżniając nielegalny magazyn z dużą ilością amunicji (były tam tzw. manpady).

  3. 3 michał

    Drogi Panie Andrzeju,

    Musiałem sprawdzić, kto zacz te manpady, a sprawdzając dowiedziałem się, że Ukraińcy otrzymali ponad 2000 amerykańskich Stingerów, ale wśród nich zaledwie paręset bezpośrednio od Amerykanów; 2700 Strel od Niemiaszków, ale największym sukcesem ma być rzekomo polski Piorun, któremu przypisuje się zestrzelenie sowieckich odrzutowców (bardzo rzadkie w wypadku rakiet Stinger). Mają także otrzymać brytyjskie Starstreak, które są szybsze i mają większy zasięg, ale co ważniejsze, są celniejsze, ponieważ sterowane przez laser (laser guided), a nie szukanie źródła ciepła (heat seeking), jak wszystkie modele powyżej.

    Ale to wszystko tylko na marginesie ostatniego słowa Pańskiego komentarza.

    Natomiast co do wrzenia w postosowieckim kotle, to sądzę, że oni generalnie nie lubią być pod reflektorem, wolą prowadzić swoje machlojki w ciszy i spokoju, jak przystało bolszewii. A od wielu miesięcy są pod obserwacją, więc to wrzenie może być bardzo mylące.

    Wygląda na to, że jeszcze wiele usłyszymy o Kołomojskim, Poroszence, Firtaszu i Achmetowie, a także o ich dintojrze z Zelenskim.

  4. 4 Jacek

    Andrzej,

    Czy są jakieś tropy, że sowieci używają ludzi pokroju Kołomojskiego do tworzenia czegoś w rodzaju piątej kolumny na zapleczu Zełenskiego? Z ich punktu widzenia, to byłby najlpeszy moment na taką dywersję. Może sam Kołomojski jest zbyt oczywisty, ale ludzie z jego otoczenia byliby do tego przydatni. Czy są jakieś ślady tego typu inicjatywy?

  5. 5 Andrzej

    Jacku,

    Ja na takie tropy nie natrafiłem. Nie należy zapominać, że sowieci są także na Ukrainie, więc wszystko jest możliwe. Propaganda Kremla mocno nagłaśnia ukraińskie walki wewnętrzne, ale to robiłaby i bez swoich ludzi w Kijowie. Moim zdanie, należy się uważnie przyglądać tym wydarzeniom i jak sformułował to powyżej p. Michał wygląda na to, że jeszcze wiele się wydarzy. Kołomojski od początku wojny zachowuje się podejrzanie spokojnie. Nic nie komentuje, nawet ostatnich informacji o pozbawieniu go obywatelstwa oraz o możliwości wydania go Amerykanom w razie gdyby tego chcieli.

  6. 6 Andrzej

    W kontekście tego co pisałem powyżej o wzrastającej frondzie przeciwko Zełenskiemu. Najwyraźniej z inspiracji „wpływowych sił”, portal „Politico” zamieścił wczoraj dość obszerny materiał o Fiłatowie, prezentując go jako ważną osobistość ukraińskiej sceny politycznej. Nie brakuje w nim ciekawych kwestii, jak np. ta o sowieckich ostrzałach rakietowych, które w 90% były wymierzone w cele cywilne a nie wojskowe.

    Skąd nagle w czołowej, „postępowej”, amerykańskiej stacji przekaźnikowej wypowiedzi postaci związanej gangsterką z Kołomojskim, w obronie drugiego ewidentnego gangstera, a przeciwko Zełenskiemu? Amerykanie nie mają pojęcia z kim mają do czynienia?

  7. 7 Andrzej

    przepraszam za pomyłkę w linku. Prawidłowy link to https://www.politico.com/news/2022/07/29/dnipros-mayor-ukraine-00048798

  8. 8 michał

    To nie byłby pierwszy przypadek, że Amerykanie nie wiedzą, z kim mają do czynienia. W ich oczach, to są bizniesmieny. Swoją drogą, ten wywiad raczej potwierdza, że tzw. oligarchowie próbują wykorzystać wojnę dla umocnienia swej pozycji, a Zelenski dla deoligarchizacji. Innymi słowy, klasyczna dintojra.

  9. 9 Andrzej

    Jeśli miałoby tak być, to sowieci właśnie dopomogli „Słudze ludu”. W ramach pierwszej wysyłki ukraińskiego zboża przez Morze Czarne, zlikwidowali dobrze wymierzoną rakietą jednego z nich i to w dodatku „magnata zbożowego”.

  10. 10 Dariusz Rohnka

    Andrzej,

    Ciekawe czy „sługa ludu” jest tego samego co Ty zdania. Sądzę, że to dla niego bardziej przestroga niż wsparcie.

  11. 11 michał

    Jak zwykle w takich wewnętrznych przepychankach, trudno powiedzieć, komu to służy. Mało tego, nawet jeżeli w intencji miało np. osłabić Zelenskiego, to może na długą metę go wzmocnić i na odwrót.

    W każdym razie, trudno nie zgodzić się z oceną, że to był celowy zamach, atak rakietowy w celu zamordowania pojedynczego człowieka.

  12. 12 Andrzej

    Rozumiem, że mowa tu o sowieckich przepychankach Panie Michale, a raczej w sowieckich „manewrach”. Dlatego każde zdarzenie może mieć zupełnie inny cel niż się zdaje. Jako, że mamy tu do czynienia z sowiecką „operacją specjalną” o jej przebiegu i celach bez wątpienia decydują czekiści.

    Tak jak to było 30 lat temu, gdy sowieckie republiki masowo uzyskiwały „niepodległość”, a „moskiewski pucz” pieczętował „rozpad ZSRS”. Wszystko było tak jak miało być, a nie tak jak sobie to wyobrażał naiwny świat, który na to patrzył, stał z otwartymi ustami i nic nie rozumiał.

    Skoro sukces tamtej prowokacji był tak wielki, to czego można się spodziewać w tym przypadku?

  13. 13 michał

    Tak, Panie Andrzeju, ale pytanie pozostaje: jaka to jest prowokacja? Tamta była wykrywalna, skoro odkrył ją Mackiewicz bez rozmów z ex-agentami kgb. Ale o co teraz chodzi?

    Nie możemy po prostu utrzymywać, że jakiś cel musi być, bo oni nie są głupi. A co jeżeli SĄ głupi? Tenże Mackiewicz zawsze podkreślał, że nie są z nich „ani geniusze, ani nadludzie”. Jako tacy mogą popełniać błędy, mogą się przeliczyć, mogą porzucić plan lub zawrócić z drogi. Mogą także trzymać się planu, gdy należałoby go porzucić lub zmodyfikować, bo to ludzie raczej tępi. Potrafią także najlepszy plan sknocić w sowieckim wykonaniu, w pijanym widzie, w przekonaniu o swej wyższości, w wierze w system. Być może wreszcie, i plan, i wykonanie są do niczego. To się wydaje mało prawdopodobne. Przyjęcie takiego założenia, wydawałoby mi się błędem. Ale nie można tego wykluczyć. Bo w końcu mamy do czynienia z ludźmi, których modus operandi jest potakiwanie, a nie myślenie na własny rachunek; których pierwszą, odruchową i naturalną myślą jest: „czego oczekuje ode mnie przełożony?”, a dalej sam Putin, a nie „jak najlepiej wprowadzić w życie długoterminową strategię podbicia świata?”

    Upadek komunizmu i moskiewski pucz także przeprowadzone były po partacku, a swój sukces zawdzięczają bolszewicy powszechnemu CHCENIU, żeby komunizm przetrwał. „Demokracje zachodnie nie tylko nie chciały i nie chcą walczyć z bolszewizmem, ale mu z serca i duszy pomagają”, pisał Mackiewicz.

    PS do mojego komentarza powyżej na temat „zamachu rakietowego na pojedynczego człowieka”, Alekseja Wadaturskiego w Mikołajewie. Atak znalazł swoje ironiczne odbicie w podobnym, ale tym razem amerykańskim, zamachu rakietowym na pojedynczego człowieka, Aymana Zawahiri, w Afganistanie. Zawahiri był prawą ręką Osamy bin-Ladena, szefem al-Qaedy, i twórcą nowojorskiego zamachu z 11 września. Był także szkolony w obozach treningowych dla terrorystów, prowadzonych przez kgb, o czym pisał przed laty Darek.

  14. 14 Andrzej

    Panie Michale,

    To co pisał Mackiewicz jest oczywiście aktualne dzisiaj. Powiedziałbym, że jest nawet gorzej bo bolszewizm szerzy się już na całym Zachodzie, choć nie w formie sowieckiej czy chińskiej. Tak zwane demokracje zachodzie dążą usilnie do bolszewizmu, a zwalczają dziś jego „niepostępową”, starą formę. A leniniści, zwalczają ich jako komunistycznych „heretyków”.

    Jeśli sukces sowieckiej pierestrojki i chrl-owskiej „transformacji gospodarczej” osiągnięty został przez komunistycznych strategów dzięki powszechnemu CHCENIU, to jak to wygląda dzisiaj. Czy ich błędy i głupota mogą zostać wykorzystane? Może tylko takie, które w związku z głupotą okażą się strzałem samobójczym, bo na strzelanie do nich dlatego, że są komunistami się nie zanosi. Oczywiście, każdy strzał w ich kierunku cieszy.

    Al-Zawahiri został chyba zlikwidowany najpierw (w sobotę), a dziś to publicznie potwierdzono.

  15. 15 michał

    Panie Andrzeju,

    Ich błędy, ich głupota, ich tępe przywiązanie do doktryny i do Metody, mogłoby być wykorzystane od stu lat, gdyby nie to powszechne CHCENIE. 100 lat temu, to była „lewa wolna!”, tzn. wróg jest tylko na prawicy. Potem mieliśmy kombinację drogi donikąd, tj. prób porozumienia z bolszewizmem, i przekonania, że optymizm zastąpi nam Polskę. Wreszcie, nie należało już o tym głośno mówić. A cała kontra, kotrrewolucja, zdradzona i sprzedana, wydana i splugawiona, szła na szubienicę na Krasnej Płoszczadi w Moskwie.

    Dzisiaj mamy do czynienia z kombinacją wszyskich tych czynników. I nikt nie chce walczyć. Ale zanim zamkniemy się w pogardzie dla świata, to dodam, że w końcu, ja także nie chcę walczyć, więc właściwie, o co mieć pretensje do innych?

  16. 16 Przemek

    Czytam, czytam, czytam. I nadal nic nie rozumiem. Po co ta wojna (żeby nie powiedzieć wojenka).
    Czy naprawdę są tak słabi, tu wątpię. Jedyny osiągnięty cel (jeśli był) to destabilizacja gospodarcza. No ale to po obu stronach. Oby nie była to taka przygrywka, sprawdzanie w pokerze.
    Tylko, że tak się powoli oswajamy z tą sytuacją, zapominamy o cierpieniu i śmierci.

  17. 17 amalryk

    Bolszewicy zawsze żarli się między sobą jak wściekłe psy, jak to w typowej organizacji przestępczej. Aby w tym „bitewnym szale” nie wytłukli się doszczętnie, pod dyktando piekłoszczyka Lenina X zjazd wkpb przyjął rezolucję o zakazie frakcyjnych walk wewnątrzpartyjnych (którą potem zresztą tak po mistrzowsku wykorzystał Soseło Dżugaszwili).

    Pamiętamy przecież też wojnę między komunistycznymi towarzyszami chińskimi i wietnamskimi z 1979 roku, gdy na komuszym chińskim stolcu zasiadał przecież nie kto inny tylko uwielbiany przez Zachód „reformator” (psia jego mać) Deng!

    A teraz? Przecież mamy do czynienia z bohaterską walką miłujących demokrację ukraińskich patriotów z wielkorosyjskim szowinistycznym imperializmem! Jaki komunizm?! O co chodzi?!
    Tak już wszyscy mają teraz „zryte” mózgi!

    Czy jest to część jakiejś większej prowokacyjnej strategii? Niewykluczone ale też i niekonieczne, tak czy siak są „towarzysze” („…jak bolszewicy spaskudzili tak piękne słowo!” J. Piłsudski ) są wygrani.

  18. 18 michał

    Panie Amalryku,

    To jest dobrze powiedziane, jak zwykle. Ale przyzna Pan, że zachodzi zasadnicza różnica między koncepcją większej strategii, a zwykłą dintojrą. Jeżeli mamy do czynienia z tym pierwszym, to konsekwencje są poważne i zdawałoby się, że powinno być w zasięgu myślącego człowieka, by odgadnąć, jaki jest cel całej machlojki.

    A jeżeli nie, jeśli to jest tylko frakcyjna przepychanka pod płaszczykiem walki demokratów ukraińskich z rosyjskim imperializmem, to wówczas rację mają Corbyn czy Melanchon – jawni komuniści – nawołujący do zaprzestania dostaw broni do Ukrainy, „to give peace a chance”, jak śpiewał ten wielki bard bolszewizmu, John Lennon.

  19. 19 amalryk

    Corbyn czy Melanchon w oczywisty sposób mówią nam , że trzeba postępować dokładnie na odwrót gdy bolszewicy tłuką się między sobą. Czyli wspomagać słabszego. Tak jak podczas II wojny światowej trzeba było wspierać sowiety do klęski Hitlera pod Moskwą a po Stalingradzie zaprzestać jej w ogóle!

  20. 20 michał

    Panie Amalryku,

    Tak, to brzmi, jak bardzo słuszna ogólna zasada. Ale w szczególnym zastosowaniu do Stalina? Och, kiszki mi się skręcają na samą myśl! Nie mogę się z tym zgodzić. Wspomagać ośrodek zarazy, kiedy właśnie bolszewickie łajno zepchnięte zostało na skraj przepaści? Właśnie w tym momencie, gdy były największe nadzieje na zniszczenie, wypalenie bolszewickiej dżumy ogniem, wtedy akurat wspierać ją?

    Józef Mackiewicz pisał w lipcu 1941:

    „Natomiast wobec Narodu Polskiego bluźnierstwem byłby zarzut, że nie pragnie on z całym światem cywilizowanym zniszczenia raz na zawsze, wypalenia ogniem i żelazem przeklętego systemu, by wreszcie przestał zagrażać ludzkości. W tej ostatniej wojnie wolałbym raczej nie być Polakiem, niż skalać się sojuszem z największym wrogiem świata – bolszewickim państwem.”

    Niestety pomylił się w ocenie polskiego narodu i w ocenie całego cywilizowanego świata, ale osobiście, całym sercem stoję po jego stronie.

    Zatem owszem, wspomagać Ukrainę teraz wydaje mi się obowiązkiem, niezależnie od tego, co myślę o towarzyszach ukraińskich, ale wspierać sowiety do momentu klęski Hitlera pod Moskwą? Nie. Na to bym nie poszedł.

  21. 21 Przemek

    Panie Michale,
    znowu trochę nie rozumiem, wydaje mi się istotne, czy „do” czy „od” momentu klęski Hitlera pod Moskwą. Zakładam, że to literówka.

  22. 22 michał

    Jak zwuykle, Panie Przemku, ja też nie rozumiem.

    Proszę przeczytać uważnie komentarz p. Amalryka, a potem moją odpowiedź. Nie ma tu mowy o żadnej literówce, ani w jednym, ani w drugim wypadku.

    Interesuje mnie natomiast, jaka myśl polityczna leży za Pańskim założeniem, że to jest literówka.

  23. 23 Dariusz Rohnka

    Przemek,

    Sam sobie możesz odpowiedzieć. Wystarczy, że sięgniesz z półki „Nie trzeba głośno mówić” oraz „Optymizm nie zastąpi nam Polski” , przeczytasz, a Twój problem przejdzie do historii.

    Warto także przeczytać powojenne teksty podpułkownika Wacława Lipińskiego.

  24. 24 michał

    Pan Przemek tak mnie skołował – nie po raz pierwszy – że miałem nadzieję na jakieś wyjaśnienia, ale nie doczekawszy się, czuję się zmuszony wytłumaczyć, co ja miałem na myśli.

    Zdawałoby się, że komentarz p. Amalryka jest krystalicznie jasny: „podczas II wojny światowej trzeba było wspierać sowiety DO klęski Hitlera pod Moskwą a PO Stalingradzie zaprzestać jej w ogóle” czyli gdy dwóch bolszewików się bije, to trzeba wspomagać słabszego. To jest przykładowa jasność.

    Tak się składa, że zgodziłem się (niechętnie) z ogólną zasadą p. Amalryka, ale wyraziłem wątpliwości wobec konkretnego jej zastosowania w sytuacji, gdy Hitler zepchnął wielkiego Soso na kraj przepaści. A zatem ja nie popierałbym bolszewickiej szajki nie tylko, gdy zwycięsko parła na Berlin, ale także w pierwszej fazie wojny, tj. DO klęski Hitlera pod Moskwą.

    Panu Przemkowi wydało się, że w moim komentarzu zaszła oczywista pomyłka, że chciałem powiedzieć, iż nie należało popierać Stalina w drugiej fazie wojny, tzn. OD klęski pod Moskwą. Stąd powstało moje pytanie: jaka polityczna koncepcja mogła go doprowadzić do takiego nonsensu? Czyżby „dobry Stalin, padł ofiarą złego Hitlera”? A może miłujące pokój sowiety zostały zdradziecko napadnięte przez zbrodniczy Wehrmacht? Czy też należało ratować fascynujący eksperyment młodej demokracji radzieckiej? Czy po prostu jest to przejaw miłości do Stalina i raju krat? Jaka tu jest myśl?

    Darek, podziwiam Twój optymizm, ale go nie podzielam. Nie sądzę, żeby ponowna lektura Józefa Mackiewicza mogła zmienić poglądy p. Przemka. A Lipiński? Mój Boże, obyś miał rację, ale niestety chyba już setki tysięcy ludzi czytały Mackiewicza, a jesteśmy, gdzie jesteśmy.

  25. 25 Dariusz Rohnka

    Michał,

    Cóż lepiej rozwiewa mgły konfuzji, jeśli nie lekturą mądrego słowa? Piszesz tak, jakby rzecz była niemożliwa, a jest jedynie rzadka.

  26. 26 michał

    Darek,

    Masz rację. Rozumienie jest trudne i zawsze jednostkowe, zawsze subiektywne, bo opiera się na subiektywnym akcie uznania. Argumenty za uznaniem mogą być obiektywne, mocne, przekonujące, ale akt uznania pozostaje subiektywny i wolny. Na tym właśnie polega ludzka wolność, że człowiek może działać wbrew np. Bożej Łasce, wbrew oczywistości, wbrew własnym interesom, na przekór słuszności, przeciw głosowi sumienia, może nawet walić głową w mur, bo tak nieograniczona jest nasza ludzka wolność, że żaden argument o daremności go nie przekona.

    Natomiast jeśli o lekturę mądrego słowa idzie, to znowu masz rację. Porzućmy zatem pitolenie na witrynie wp, porzućmy czytanie Mackiewiczów i Pawlikowskich, Dostojewskich i Tołstojów, a zabierzmy się do lektury Słowa. Czy ktoś sugeruje, że Pismo Święte jest trudne do nabycie a prlowskich księgarniach?

  27. 27 Przemek

    Panie Michale,
    dziękuję za wyjaśnienie (jak krowie na rowie, teraz już chyba rozumiem). To była pochwała Pańskiego komentarza, dla pewności dodam. Absolutnie nigdy nie chciałem Pana kołowacić. Sam skołowaciłem się tym od i do. Bo jeśli traktujemy coś jako jeden proces ciągły, a jakieś zdarzenie (w tym przypadku klęska pod Moskwą) nie stanowi cezury, to po to dzielić. Proszę nie wątpić w potęgę czytania, nawet w moim przypadku. Cuda się zdarzają. Zaświadczają o tym książki łatwe do nabycia w księgarniach.

  28. 28 Przemek

    miało być, po co to dzielić a nie „po to dzielić”

  29. 29 michał

    Panie Przemku,

    Ja wierzę w potęgę wolnej myśli, a nie czytania. Czytanie jest tylko narzędziem. Narzędzia mogą być potężne, np. młot, albo subtelne, np. skrzypce, ale nie przestają być narzędziami. Rzecz leży w zastosowaniu tych narzędzi. Czytając, myślimy, a co myślimy, to zależy w równej mierze od nas, co od autora. Czytałem niedawno książkę o Józefie Mackiewiczu, którego pisarstwo znam w miarę, ale zachwycało mnie, jak autorka książki dostrzegła u Mackiewicza rzeczy, których ja nie widziałem. I to jest właśnie potęga wolnej myśli.

    Natomiast co do meritum. Proces może być jeden i nieprzerwany, ale to nie znaczy, że nie można w nim znaleźć cezury. Czy obserwował Pan kiedyś przypływ morza? To jeden i nieprzerwany proces, w którym morze przybiera nieustannie, posuwa się dalej i zagarnia ogromne połacie lądu. Na płaskich plażach, bywa to proces tak gwałtowny, że niekiedy ludzie giną, biegnąc ku brzegowi, zagarnięci przez wody przypływu. I w jednym, ciągłym procesie, przypływ przemienia się w odpływ, niemal niepostrzeżenie. Ten moment, na który chyba nie ma polskiego określenia (bo na Bałtyku nie ma przypływów), nazywa się po angielsku High Tide. I to jest cezura. Naturalna cezura. Drugą taką cezurą jest Low Tide.

    Identycznie było z ofensywą Hitlera na sowdepię. Wehrmacht zalał wschodnie ziemie polskie, zajęte w 39 roku przez Stalina, potem Ukrainę, Białoruś i państwa bałtyckie i wreszcie wdarł się na rdzenne ziemie rosyjskie, by dojść do najwyżeszgo punktu o 25 km od Moskwy. Można także argumentować, że najwyższym punktem przypływu był Stalingrad, ale mniejsza.

    Czy trzeba to dzielić? Nie trzeba. Jeżeli ma Pan inny sposób przedstawienia pływów morza, bez dzielenia ich na przypływ i odpływ, to gratuluję. Proszę go przy okazji zaprezentować. Ja nie potrafię, toteż naturalne cezury najwyższego i najniższego punktu w pływach, wydają mi się przydatne dla zrozumieniu całości procesu.

    W naszym przypadku, te punkty zwrotne w ofensywie Hitlera miały kluczowe znaczenie dla argumentacji p. Amalryka.

  30. 30 Andrzej

    Czy zatem p. Amalryk twierdzi, że Finlandia postąpiła źle atakując z Hitlerem sowiety w 1941 roku, a następnie walcząc z nimi przez cały czas aż do końca wojny?

  31. 31 amalryk

    Świat się na naszych oczach, w ekspresowym tempie, paskudnie „komunizuje” ale jako, że komunizm „wziął i upadł” (zostawiwszy sobie ponoć tylko enklawę w nieszczęsnej północnej Korei ) tak więc bolszewicka dintojra na Ukrainie czyni kompletne zamieszanie w umysłach.
    Jakież to ma znaczenie czy w Kijowie zasiada Zełeński, Poroszenko czy inny Łukaszenko? (Takie jak to czy w sielskim peerelu Kaczor czy Donald.) Bolszewicy rozgrywają między sobą swoją brudną grę wciągając w nią resztę mało świadomego świata i w każdym wariancie są wygrani.
    Zresztą z Ukrainą czy bez Unia Jewropejska to jest wszak twór na wskroś bolszewicki.

    Osobiście nie wierzyłem w atak moskiewskich bolszewików na kijowskich bo po co? Ale cóż, czas pokaże co te (excuzes le mot) skurwysyny znowu kombinują.

  32. 32 Przemek

    Panie Michale,
    Tak zgadzam się! Samo czytanie nie wystarczy, jest do bólu połączone z myśleniem. Wydawało mi się to oczywiste, stąd skrót o czytaniu, ale dziękuję za troskę. Co do ciągłości procesów, to pozostanę przy swoim. Pan wybrał przykład z przypływami i odpływami. Idealny aby uzasadnić swoje (niechętne) poparcie do tezy p. Almaryka, a potem częściowo jej zaprzeczyć (tu bym się nie upierał, przeczytałem ponownie i może to być lekko niejednoznaczne, ale też i Pana racja). A dajmy inny przykład np. parowanie wody, tu przypływy i odpływy nie będą miały znaczenia. No tak, ale temperatura, pory roku, oby nie kolejna epoka lodowcowa. Oceanografowie zapewne znajdą jakąś stałą w układzie wód jeśli spojrzeć globalnie. Ale tak można dawać przykłady w nieskończoność. Czy ma to sens? Kiedyś była tu (jeśli dobrze pamiętam) dyskusja o przekonywaniu, czy ma sens mówienie, jeśli nie można kogoś przekonać do całości. Tak, moim zdaniem ma to sens. Daje miejsce na szukanie, zastanowienie, może czasem nawet na zmianę oceny, choćby w części. Idąc dalej , wyobraźmy sobie sytuację zwycięstwa Hitlera pod Moskwą. Może i stalinizmu by nie było, tylko co w zamian. Zawsze się jakaś zaraza znajdzie, a jak nie, to ją sobie stworzymy a kiedyś może i wirtualną wymyślimy. Rządzić jakoś trzeba. Dla jasności od razu zaznaczam, że nie jestem anarchistą.

  33. 33 michał

    Panie Amalryku,

    Zgadzamy się co do Ukrainy, prlu, upadku komunizmu i globalnej sowietyzacji.

    Ale wróćmy do II wojny, która tak często figuruje w naszych rozważaniach. Powtórzę pytanie p. Andrzeja: czy Finlandia postąpiła źle, atakując wraz z Hitlerem sowiety w 1941 roku? A dalej, czyżby postąpiła źle, walcząc z nimi przez cały czas, od 39 roku aż do końca wojny?

    W moim przekonaniu zwalczać trzeba zarazę zawsze i wszędzie, na ile to tylko możliwe. Szukać okazji i próbować tworzyć okoliczności, w których taka walka byłaby możliwa.

    A zatem wspieranie sowieciarni w pierwszej fazie inwazji niemieckiej, DO czasu porażki Hitlera pod Moskwą, wydaje mi się nadal błędem, nawet jeżeli bolszewia była tylko pod presją ze strony semi-bolszewickiej potęgi hitlerowskiej.

    Gdybyż tylko świat, a w nim także Polacy, miał taką klarowność myśli strategicznej, jaką wykazali się Finowie i zwłaszcza marszałek Mannerheim.

    Ukraina jest tu chyba paradoksalnym wyjątkiem. Wydaje mi się, że należy się jej pełne poparcie, pomimo jawnie sowieckiej proweniencji. Ale takie stanowisko nie jest intelektualnie satysfakcjonujące.

  34. 34 Przemek

    Panie Michale,
    przepraszam za zabieranie Pana czasu, ale poproszę o wyjaśnienie pojęcia „semi-bolszewicka potęga hitlerowska”. Jeśli da się w kilku zdaniach, zapewne dla całości trzeba by książkę napisać. Jak myślę trzeba gdzieś postawić granicę miedzy bolszewizmem, komunizmem a socjalizmem. Trudne zadanie chyba, przynajmniej dla mnie.
    Tak przy okazji, obejrzałem wczoraj film „Książę” („The Duke”), brytyjski może Pan oglądał.
    Oparty na faktach (ponoć nawet autentycznych). Jeszcze nie zdążyłem poszukać źródeł do tej opowieści. Ale cały czas chodzi mi po głowie ten główny bohater. Jak go określić. Ha, trudne pytanie dla mnie.

  35. 35 Dariusz Rohnka

    Panie Amalryku,

    Ma Pan rzecz jasna rację. Niezależnie od celów wojny (których nie znamy), to bolszewicy, po obu stronach, rozgrywają swoją grę, wywołując wielkie zamieszanie w Europie i na świecie.

    Czy mogą przegrać? Nie mogą. Gdyby nawet ukrainni żołnierze zatknęli swoją flagę na gruzach Kremla (a o tym nie ma mowy), to ta flaga wciąż powiewać będzie żółtym sierpem i żółtym młotem na czerwonym tle.

    Czy ryzykują przebudzeniem „kapitalistycznego” wroga? Nie ryzykują, bo kapitalizmu w Europie Zachodniej prawie już nie ma. Są daniny i beneficja, dla najwierniejszych. Gospodarką rządzi ideologia, a w ideologie najzwinniej wpasowują się korporacje.

    Istnieje bardzo nikła szansa, że w sytuacji drażniących turbulencji ekonomicznych oraz innych szykan ze strony „państwa”, wybudzą człowieka, a ten – ocknąwszy się – zacznie pojmować, że ktoś buszuje po jego kieszeniach, rujnuje mu prywatność, wtrąca w nierzeczywistość ideologicznych nonsensów. Wyłącznie mrzonki.

  36. 36 michał

    Drogi i Szanowny Panie Przemku!

    Jeżeli Pan się zgadza, że czytanie bezmyślne jest nieporozumieniem, jeżeli tak oczywisty jest ten „do bólu związek” z myśleniem, to dlaczego czyta Pan Mackiewicza aż tak nieuważnie? Nie zabiera Pan mojego czasu – ja mam czas wyznaczony aż do śmierci – ale marnuje swój własny, skoro przeczytał Pan Mackiewicza, a pomimo to prosi o wyjaśnienie pojęcia „semi-bolszewicka potęga hitlerowska”. Czy nie uderza Pana, że przed chwilą sam Pan domagał się niezaznaczania granic, a teraz żąda, by „gdzieś postawić granicę między bolszewizmem, komunizmem a socjalizmem”? Czy są takie granice? Ile razy mówiliśmy tutaj o trudności definicji, o przybijaniu kisielu do ściany, o definiowaniu, które jest tylko na rękę bolszewikom? Oczywiście! Jasne! Rozumiem! Nie musiał Pan tego wcale czytać. Ale czytając, na pewno miałby Pan na oku, że „samo czytanie nie wystarczy, jest do bólu połączone z myśleniem”. I mnie także wydaje się to oczywiste. Co począć, kiedy na każdym kroku widzę, że ludzie czytają bezmyślnie?

    Ale zostawmy to. Ciut przykro. Zajmijmy się w zamian meritum. „Wyobraźmy sobie sytuację zwycięstwa Hitlera pod Moskwą”, jak Pan proponuje. Co by się wówczas stało? Proszę łaskawie popuścić wodze fantazji. Pisze Pan: „Może i stalinizmu by nie było”. Czy pozwoli Pan zapytać: a co to jest stalinizm? Rozumiem, że czytał Pan Mackiewicza ze zrozumieniem. Zatem „stalinizm”? Poważnie? „Zawsze jakaś zaraza się znajdzie”, pisze Pan. Naprawdę? Na przykład jaka, oprócz bolszewizmu? „A jak nie, to jakąś wymyślimy”?? Czy z tego wynikać ma, że musi Pan żyć w zarazie? Nie może Pan się obejść bez niej? „Rządzić jakoś trzeba”??? Czyli nie można rządzić bez komunizmu???? Proszę koniecznie rozwinąć tę myśl, bo wyznaję, że to mnie przerasta i już zupełnie nic nie rozumiem.

    Filmu pt. The Duke nie oglądałem.

  37. 37 michał

    Darek,

    Wszystko pięknie, ale dlaczego „bolszewicy nie mogą przegrać”? To nie są ani geniusze, ani nadludzie. Jest logicznie możliwe, że przegrają. A niby dlaczego nie? Jest to niezwykle mało prawdopodobne, to fakt. Ale nie niemożliwe. Nie przegrają zapewne ze względu na powszechne CHCENIE. Powszechne pragnienie, by komunizm przetrwał. Jak to pięknie mówi p. Przemek, „zawsze jakaś zaraza się znajdzie, a jak nie to jakąś wymyślimy”. Przetrwa, bo (jak pisał tu Stary chrzan) odpowiada ludzkiej naturze, ludzkiej potrzebie bycia zniewolonym.

  38. 38 Dariusz Rohnka

    Michał,

    Słuszna korekta. Jest logicznie możliwe, że przegrają.

    W danym przypadku stoją jednak po obu stronach konfliktu, w dodatku nikt ich nie nazywa właściwym imieniem, więc niby jak miałoby do tego dojść?

  39. 39 amalryk

    Panie Michale!

    O ile dobrze pamiętam po ataku sowietów na Finlandię USA umieściły agresora na „czarnej liście” i dotknęło ich całkowite embargo. Trzeba było dopiero obaw, graniczących z paniką, po imponujących zwycięstwach wehrmachtu w Europie aby, nolens volens , zmieniło się ich podejście do bolszewii.

    Zresztą Niemców z tego samego powodu opanowała „głupawka” i, po pokonaniu Francji, uwierzyli w swoją wszechmoc. Trzeba było uporu nieco bardziej sceptycznie nastawionych planistów (z poparciem Hitlera) aby liczbę wielkich jednostek przeznaczonych do agresji na sowiety zwiększono dwukrotnie!

    Mimo tego logistycy niemieccy meldowali wprost, że ich zdolności zaopatrzeniowe nacierających własnych wojsk (przy braku transportu kolejowego – inny rozstaw torów i tak w większości zerwanych, słaba nośność rosyjskich podkładów etc) wobec tylko 7% dróg asfaltowych w sowietach, sięga ok 500km w głąb od rubieży natarcia. Ale ich obawy zlekceważono, mimo że zgromadzone zapasy gwarantowały tylko trzymiesięczną ofensywę.

    Finowie też nie „rozwinęli skrzydeł” w swojej tzw „wojnie kontynuacyjnej” – odbili utracone ziemie w czasie „wojny zimowej” i stop! Zaś od sierpnia 1944 , zmiana frontu i lali w Laponii swego dotychczasowego sojusznika ramię w ramię z sowietami!

  40. 40 amalryk

    Panie Darku!

    Otóż to! Gdy bolszewicy walczą ze sobą wygrana może być tylko po stronie bolszewików.

  41. 41 Przemek

    Panie Michale,
    drobna korekta cytatu (trochę tam Pan wyciął bez … ) Powinno być „Zawsze się jakaś zaraza znajdzie, a jak nie, to ją sobie stworzymy a kiedyś może i wirtualną wymyślimy.” Niby to samo, ale nie do końca.

  42. 42 michał

    Panie Przemku,

    Proszę wybaczyć. Nie zdawałem sobie sprawy z Pańskiego statusu jako klasyka, którego należy cytować z pokorą i szacunkiem, a nie analizować jego wypowiedzi. Mimo to, trudno mi przyjąć, że moje trzy cytaty:

    1. „Zawsze jakaś zaraza się znajdzie”
    2. „A jak nie, to jakąś wymyślimy”
    3. „Rządzić jakoś trzeba”

    FAŁSZUJĄ w podejrzany sposób Pańską myśl przedstawioną w słowach:

    „Zawsze się jakaś zaraza znajdzie, a jak nie, to ją sobie stworzymy a kiedyś może i wirtualną wymyślimy. Rządzić jakoś trzeba.”

    Pominięcie słów o „wirtualnej zarazie” nie zmienia w niczym sensu Pańskiej wypowiedzi. Być może z tą różnicą, że pomija wyrażenie, które lepiej pominąć dla Pańskiego dobra, bo co niby ma znaczyć „wirtualna zaraza”, którą nb. należy jakoś „wymyśleć”? Z mojej strony nie było to wcale „niby to samo, ale nie do końca”, a próba analizy Pańskich słów. W moim przekonaniu, próba usprawiedliwiona treścią Pańskiej wypowiedzi.

    Co rzekłszy, czy zechce Pan odpowiedzieć na pytanie postawione przez … Pana? „Wyobraźmy sobie sytuację zwycięstwa Hitlera pod Moskwą”, jak Pan proponuje. Co by się wówczas stało? Proszę walić śmiało. Co by się wówczas stało?

    Józef Mackiewicz, którego Pan czytał z uwagą, pisał, że żałuje, iż nie może powiedzieć: „Dumny jestem z tego, że wraz z innymi narodami Europy wschodniej stanąłem raczej po stronie niemieckiej przeciw bolszewikom i ich kolaborantom…” A nie mógł tak powiedzieć, bo tak nie uczynił. Cały europejski wschód wystąpił przeciw bolszewii, oprócz Polaków i Czechów.

    A zatem, Panie Przenku, wyobraźmy sobie sytuację zwycięstwa Hitlera pod Moskwą! Bardzo dobre ćwiczenie myślowe.

  43. 43 michał

    Panie Amalryku,

    Natomiast o ile ja pamiętam, to Finowie odrzucili pomoc ze strony aliantów zachodnich podczas wojny zimowej, obawiając się, że Zachód zbyt łatwo zmienić może wektory swych sojuszy.

    Nigdy nie słyszałem, że Finowie zmienili front w 1944 roku. Czy to nadal pod wodzą Mannerheima?

  44. 44 amalryk

    Panie Michale!

    4 sierpnia 1944 Mannerheim, po zwycięskiej dla Finów, krwawej bitwie pod Tali-Ihantalą został prezydentem i zamiast kapitulacji uzyskał z sowietami zawieszenie broni. Ten sojusz z bolszewikami musiał go zapewne napawać wstrętem, zaś sowieci zarzucali mu brak aktywności ale fakt jest faktem.
    Hitler też nie był bohaterem jego snów, wielokrotnie interweniował aby ocalić fińskich Żydów przed zakusami jego siepaczy.
    Myślę że dla tego wysokiego kawalerzysty kroczącego w paradnym kawalergardskim uniformie przed carem Mikołajem II, podczas procesji koronacyjnej, ten „nowy wspaniały świat” jaki wyłaniał się z zawieruch wojennych nie był wiele wart.

  45. 45 michał

    Panie Amalryku,

    Bardzo interesujące.

    Pan Przemek najwyraźniej nie ma ochoty odpowiedzieć na swoje własne pytanie, więc może powinniśmy się zastanowić wszyscy wspólnie nad różnymi możliwymi scenariuszami, pt. „Co by było gdyby… Hitler nie został odparty pod Moskwą?”

    Jak sytuacja mogła się rozwinąć dalej?

  46. 46 Paweł

    Panie Michale, ja dotknę tylko jednej sprawy. Gdyby Hitler zajął Moskwę (i nie tylko), wtedy zapewne Żydzi zostaliby przesiedleni na Syberię.

  47. 47 Przemek

    Panie Michale,
    Kiedyś zarzucił mi Pan (słusznie), że przewiduję, albo sugeruję Pana reakcje. Staram się tego nie robić. Co do „political fiction”. Wyszło trochę głupio, bo nie potrafię odpowiedzieć na własne pytanie. Brakuje mi wiedzy. Zresztą książkę trzeba by napisać chyba. Pójdę więc drogą p. Pawła. Po zwycięstwie i uzyskaniu dostępu do takich źródeł surowców to tylko kilka lat i rozwinięty przemysł na zdobytych terenach. Powstaje potęga militarna i gospodarcza. Jakiegoś nowego wroga (zarazę) trzeba stworzyć. Ciekawe na kogo by padło po Żydach. Obawiam się też, że nie chodziłby Pan teraz wśród zabytków Londynu ale Warszawa być może wyglądałaby ładniej. Aż mnie korci aby złamać zasadę i napisać co Pan teraz zapyta. Ale, to sam zapytam. Co dalej z komunizmem? Nie wiem. Choć sądzę, że ta „ideologia” jest jak Lenin, wiecznie żywa.

  48. 48 Przemek

    Panie Michale,
    jeszcze gwoli cytatu. Chodziło mi o słowo stworzymy, a nie jak Pan cytuje wymyślimy. Różnica dla mnie polega na konieczności wykonania konkretnych realnych działań dla stworzenia. Zdaję sobie sprawę, że wejdę teraz na kruchy lód, ale jednak zapytam. Czy uważa Pan, że Bóg był stwórcą czy tylko pomysłodawcą? Przykład może przesadny ale chyba klarowny. A do klasyków się nie zaliczam, no chyba, że popełnianych błędów.

  49. 49 michał

    Panie Przemku,

    Napisał Pan: „a jak nie, to ją sobie stworzymy a kiedyś może i wirtualną wymyślimy”, więc wydaje mi się, że nie byłem dla Pana niesprawiedliwy, skracając Pańskie słowa do: „a jak nie, to wymyślimy”. Nie wiem, dlaczego Boży akt Stworzenia ma tu mieć jakieś znaczenie. Człowiek nie ma mocy stwórczej, zaledwie twórczą. Polski język rozróżnia te dwie rzeczy bardzo wyraźnie i w moim przekonaniu – trafnie.

    Proponuję jednak zostawić, co Pan powiedział, a zatrzymać się przy pytaniu, co miał Pan na myśli? Pańskie słowa zdają się wskazywać, iż widzi Pan w bolszewickiej zarazie coś pozytywnego: gdyby została zniszczona, wypalona ogniem, jak pragnął Józef Mackiewicz, to coś podobnego należałoby na jej miejsce „wymyśleć” lub „stworzyć”. Czy zechce Pan wyjaśnić: dlaczego?

    Wyznaję, że zupełnie Pana nie rozumiem w tym punkcie. Świat bez leninowskiej Metody nie byłby nagle idealny, mielibyśmy nadal kłopoty, istniałyby niesnaski i zbrodnie, kłótnie, wojny i tragedie, jak to w świecie ludzkim, ale bez tej potęgi, wykorzystującej każde ludzkie potknięcie dla swoich własnych, obmierzłych celów. Ludzie nadal by kradli i gadali głupstwa, zdradzali żony lub mieli wypadki samochodowe, ale świat byłby wolny od komunistycznej zarazy. Dla mnie bomba, jak się mawiało w moich dziecinnych latach.

  50. 50 michał

    Panie Pawle,

    Tak, ma Pan rację. Hitlerowska wierchuszka nie miała planu eksterminacji Żydów, aż do końca 1941 roku. Wówczas powoli i raczej przypadkowo zaczęła się rodzić idea Ostatecznego Rozwiązania kwestii żydowskiej. Do tego momentu, Hitler nadal snuł pomysły o wysłaniu Żydów na Madagaskar i dziwił się, dlaczego Churchillowi się to nie podoba. Po czerwcu 41, zamierzali posłać Żydów na Syberię, ale nie mówili nadal o eksterminacji. Dopiero eksterminacja milionów jeńców sowieckich, którzy nie byli chronieni konwencjami, bo Stalin żadnej konwencji nie podpisał, uświadomiła Hitlerowi, że nie ma żadnego powodu, by traktował Żydów lepiej niż jeńców.

    A zatem, zgniótłszy Stalina, Hitler nie miałby powodu, by rozpocząć Holocaust. Oczywiście przesiedlenie na Sybir to też nie przelewki, ale nie to samo co fizyczna, metodyczna, masowa eksterminacja.

    Pokonawszy sowieciarzy, zdobyłby ogromne zaplecze, źródła żywności, paliwa, stali itd. Ale miałby także rozciągnięte w nieskończoność linie komunikacyjne i linie dostaw. Wehrmacht był najlepszą machiną wojenną w historii, ale najprawdopodobniej nie mógłby walczyć długo na tylu frontach (tak zresztą było w rzeczywistości) jednocześnie próbując utrzymać kontrolę nad rozległymi ziemiami od Francji do Władywostoku. Nie ma po prostu wystarczającej ilości Niemców na świecie, by można było wprowadzić mrzonki Hitlera w życie.

    A zatem Hitler, w moim przekonaniu, zostałby pokonany prędzej czy później. Ale zrobiłby jedną wielką przysługę światu, niszcząc komunizm.

Komentuj





Language

Nowe książki Wydawnictwa Podziemnego, już w sprzedaży:


Zamów tutaj.

Jacek Szczyrba

Punkt Langrange`a. Powieść.

H
1946. Powieść.